Ιερά Παράκληση στην Παναγία την Προυσιώτισσα την Κυριακή 23 Αυγούστου στο Ναό μας

Την Κυριακή 23 Αυγούστου το απόγευμα και ώρα 18:00 μμ θα τελεσθεί η Ακολουθία του Εσπερινού και εν συνεχεία Παρακλητικός Κανόνας μπροστά στο σεβάσμιο εικόνισμα της Παναγίας της Προυσιώτισσας που φυλάσσεται στον Ιερό μας Ναό και θα διαβαστούν ονόματα υπερ υγείας, βοηθείας και φωτισμού των ευλαβών χριστιανών μας

Ιεροί Ναοί και Μονές της Ιεράς μας Μητροπόλεως, που πανηγυρίζουν επί τη εορτή της Αποδόσεως της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου

Την προσεχή Κυριακή 23 Αυγούστου 2020, εορτή της αποδόσεως της εορτής της Κοιμήσεως Θεοτόκου και της Συνάξεως των Θαυματουργών ιερών εικόνων: της Παναγίας της Βλοχαίτισσας, της Παναγίας της Λεσινιώτισσας και της Παναγίας της Προυσιώτισσας πανηγυρίζουν:

- Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου Βλοχού,στο Καινούριο Αιτ\νίας.

- Η Ιερά Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου στο Λεσίνι Αιτ\νίας.

- Επίσης οι κάτωθι Ιεροί Ναοί που φυλλάτουν αντίγραφο της Ιεράς και σεβασμίας Εικόνας της Παναγίας  της Προυσιώτισσας: Ο Ιερός Ναός Αποστόλου Φιλίππου Γραμματικούς , Ο Ιερός Ναός Αγίου Χριστοφόρου [νεος-παλαιος], Αγίας Τριάδος Αγρινίου , Ζωοδόχου Πηγής Αγρινίου, Αγίου Γεωργίου στην Ποταμούλα Αγρινίου και ο Μητροπολιτικός Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος της Ιεράς πόλεως του Μεσολογγίου.

 Καλό Προσκύνημα. Η Παναγία βοήθειά μας!

Πρόγραμμα εορτασμού της Παναγιας της Προυσιώτισσας στην Ιερά Μονή Προυσού

Ψηλά, στὶς ἐλατόφυτες βουνοκορφὲς τῆς νοτιοδυτικῆς Εὐρυτανίας, καὶ σφηνωμένη ἀνάμεσα σὲ κάθετους γκριζωποὺς βράχους μὲ ἄγρια μεγαλοπρέπεια, προβάλλει ἡ Ιερὰ Μονὴ τοῦ Προυσού. Εἶναι σταυροπηγιακὸ καὶ ἱστορικὸ μοναστήρι, μὲ μεγαλόπρεπα τριώροφα κτίρια. Ἀνάμεσά τους ὑπάρχει σπήλαιο λαξευμένο, ποὺ φιλοξενεῖ στὸ ἐσωτερικό του τὸν πρῶτο καὶ παλαιὸ ναὸ τῆς μονῆς. Μέσα σ’ αὐτὸν φυλάσσεται ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας, ποὺ ἐπονομάζεται Προυσιώτισσα καὶ ἑορτάζει μὲ κάθε ἐκκλησιαστικὴ καὶ βυζαντινὴ μεγαλοπρέπεια στὶς 22-23 Αὐγούστου.

Τὴ θαυματουργὴ αὐτὴ εἰκόνα τῆς Θεοτόκου λέγεται ὅτι τὴν ζωγράφισε ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς καὶ ἦλθε ἀπὸ τὴν Προῦσα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας (σύμφωνα μὲ τὸ χειρόγραφο 3 τοῦ κώδικα τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Προυσιωτίσσης). Τὴν ἔφερε ἀπὸ τὴν Προῦσα κάποιος εὐγενὴς νέος στὰ χρόνια της εἰκονομαχίας (829 μ.Χ.) ἐπὶ εἰκονομάχου βασιλέως Θεοφίλου. Στὸ δρόμο ὅμως γιὰ τὴν Ἑλλάδα, στὴν Καλλίπολη τῆς Θράκης, τὴν ἔχασε καὶ ἡ εἰκόνα ἀποκαλύφθηκε θαυματουργικὰ σ’ ἕνα τσοπανόπουλο, μὲ μία στήλη φωτὸς σὰν πυρσὸς – γι’ αὐτὸ πῆρε καὶ τὴν ἐπωνυμία Πυρσὸς – στὸ μέρος ὅπου ἦταν κρυμμένη. Ὁ νέος, ποὺ εἶχε ἐγκατασταθεῖ στὴν Πάτρα, ὅταν τὸ ἔμαθε θέλησε νὰ τὴν πάρει. Ἀλλὰ ἡ εἰκόνα θαυματουργικὰ γύρισε καὶ πάλι στὸ ἄγριο μέρος τῆς Εὐρυτανίας, ὅπου ἀποκαλύφθηκε στοὺς ντόπιους βοσκοὺς τὴ νύχτα ἀπὸ 22 πρὸς 23 Αὐγούστου. Τότε ὁ νέος, μαζὶ μ’ ἕναν ὑπηρέτη του, πῆγαν καὶ αὐτοὶ ἐκεῖ, ὅπου ἔγιναν μοναχοὶ μετανομασθέντες Διονύσιος καὶ Τιμόθεος ἀντίστοιχα.

Ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας εἶναι τύπου Ὁδηγήτριας καὶ εἶναι ἐπιχρυσωμένη μὲ ἀργυροεπίχρυση ἔνδυση, δῶρο τοῦ στρατηγοῦ Γεωργίου Καραϊσκάκη ποὺ φιλοξενοῦνταν στὴ Μονὴ τὴν περίοδο τῆς ἐπανάστασης τοῦ 1821 μ.Χ. Τὴν ἔνδυση, τὴν κατασκεύασε ὁ χρυσοχόος Γεωργίος Καρανίκας τὸ 1824 μ.Χ., ὅπως μᾶς ἀποκαλύπτει ἡ ἀνάγλυφη ἐπιγραφὴ πάνω ἀπὸ τὸν δεξιὸ ὦμο τῆς Παναγίας: «Ἡ Παντάνασσα. Δὶ ἐξόδων τοῦ γενναιοτάτου στρατηγοῦ Γεωργίου Καραϊσκάκη, χειρὶ Γεωργίου Καρανίκα, 1824».

Στὸ ἱστορικό της μονῆς ἀναφέρεται ὅτι ἐπὶ τουρκοκρατίας καταστράφηκε πολλὲς φορές. Ἡ τελευταία ὅμως καταστροφή, ποὺ μετέβαλε τὰ κτίρια σὲ σωροὺς ἐρειπίων, ἔγινε τὸ 1944 μ.Χ. ἀπὸ τοὺς γερμανούς. Μετὰ τὴν καταστροφὴ τῶν κτισμάτων, ἕνας ἀξιωματικὸς θέλησε νὰ κάψει καὶ τὴν ἐκκλησία. Προσπάθησε πολλὲς φορές, ἀλλὰ χωρὶς ἀποτέλεσμα. Ἐνῶ λοιπὸν στεκόταν ἂπ’ ἔξω κι ἔδινε διαταγές, τιμωρήθηκε παραδειγματικὰ ἀπὸ τὸ χέρι τῆς Παναγίας. Μία ἀόρατη δύναμη τὸν ἔριξε μὲ ὁρμὴ πάνω στὸ πλακόστρωτο. Τὸ χτύπημα ἦταν δυνατό, καὶ ὁ γερμανὸς ἀνίκανος νὰ σηκωθεῖ. Τὸν σήκωσαν οἱ στρατιῶτες καὶ τὸν ἔβαλαν πάνω σὲ ζῶο γιὰ νὰ τὸν μεταφέρουν στὸ Ἀγρίνιο. Ἔτσι ὁ ναὸς παρέμεινε ἀβλαβής, ὅπως διαφυλάχθηκε ἀκέραιος διὰ μέσου τῶν αἰώνων.

Πέρασαν τέσσερα χρόνια. Ὁ ἐμφίλιος πόλεμος τώρα μαίνεται στὴν ἑλληνικὴ ὕπαιθρο. Οἱ κάτοικοι τῆς Εὐρυτανίας καὶ ὀρεινῆς Ναυπακτίας ἐγκαταλείπουν τὰ χωριά τους καὶ προσφεύγουν γιὰ ἀσφάλεια σὲ ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος. Μαζί τους προσφεύγει καὶ ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας. Ἀκολουθεῖ κι αὐτὴ τὴν τύχη τῶν παιδιῶν της καὶ μεταφέρεται ἀπὸ τοὺς μοναχούς του Προύσου στὴ ἀκρόπολη τῆς Ναυπάκτου. Τὸ μοναστήρι παραμένει τελείως ἔρημο.

Ὕστερα ἀπὸ καιρὸ ἀρχίζουν οἱ ἐπιχειρήσεις τοῦ στρατοῦ. Ἡ ἐνάτη μεραρχία ἀναλαμβάνει ἐκκαθαριστικὲς ἐπιχειρήσεις στὴν Εὐρυτανία. Μερικὰ τμήματα περνοῦν ἀπὸ τὸν Προυσό. Ὁρισμένοι ἀξιωματικοὶ καὶ στρατιῶτες πλησιάζουν στὴ σκοτεινὴ ἐκκλησούλα τῆς σπηλιᾶς καὶ μπαίνουν γιὰ νὰ προσκυνήσουν. Ἐκεῖ μέσα ἀντικρίζουν ἕνα παράδοξο θέαμα: Μπροστὰ τὸ τέμπλο, στ’ ἀριστερά της ὡραίας πύλης, νὰ ἀναμμένο καντήλι καὶ μία καλόγρια γονατιστή. Οἱ στρατιῶτες ἀποροῦν. Πῶς ζεῖ αὐτὴ ἡ μοναχὴ ἐδώ,τι στιγμὴ ποῦ ἡ Εὐρυτανία εἶναι τελείως ἔρημη ἀπὸ κατοίκους; Πῶς συντηρεῖται, τί τρώει, ποῦ βρίσκει λάδι γιὰ τὸ καντήλι; Τὴν ἐρωτοῦν λοιπόν, κι ἐκείνη σεμνὰ καὶ πονεμένα τοὺς ἁπαντά: «Παιδιά μου, ζῶ ἐδῶ μοναχή μου δυόμισι τώρα χρόνια. Γιὰ τὴ δική μου ζωὴ δὲν χρειάζονται φαγητὸ καὶ ψωμί. Μοῦ ἀρκεῖ ὅτι ἔχω τὸ καντήλι μου ἀναμμένο». Οἱ στρατιῶτες, κουρασμένοι ἀπὸ τὶς ἐπιχειρήσεις καὶ βιαστικοὶ νὰ φύγουν, δὲν ἔδωσαν προσοχὴ στὰ λόγια της.

Τὴν ἑπομένη ὅμως, ὅταν τὰ ἔφεραν πάλι στὴ μνήμη τους, κατάλαβαν πὼς ἐπρόκειτο νιὰ κάτι θαυμαστό. Κι ὅταν ἀργότερα περνοῦσαν ἀπὸ τὴ Ναύπακτο, ζήτησαν μὲ ἐπιμονὴ ἄδεια ἀπὸ τὸν διοικητὴ τοὺς νιὰ νὰ ἐπισκεφθοῦν τὸν μητροπολίτη. Ὁ ἐπίσκοπος Ναυπακτίας καὶ Εὐρυτανίας Χριστόφορος τοὺς ὑποδέχθηκε μὲ ἀγάπη, κι ἀφοῦ τοὺς ἄκουσε συγκινημένος, ἔριξε φῶς στὸ μυστήριο. «Ὁ ναός, τοὺς εἶπε, ποὺ ἐπισκεφθήκατε, ἀνήκει στὴν ἔρημη τώρα ἱερὰ μονὴ Προυσιώτισσας, τῆς ὁποίας ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα βρίσκεται πάνω ἀπὸ δύο χρόνια ἐδῶ, στὸ παρεκκλήσι τῆς μητροπόλεώς μας, στὸν ἅγιο Διονύσιο. Πηγαίνετε νὰ τὴν προσκυνήσετε, καὶ θὰ καταλάβετε».

Πῆγαν πράγματι καὶ προσκύνησαν. Τότε αὐθόρμητα στὸν καθένα δόθηκε ἡ ἐξήγηση στὴν ἀπορία του: Στὴν εἰκόνα τῆς Θεομήτορος ἀναγνώρισαν τὴ μοναχὴ ἐκείνη ποὺ συνάντησαν στὸ ἐκκλησάκι τῆς σπηλιᾶς, ψηλὰ στὸν Προυσό!

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος Α’.

Τῆς Ἑλλάδος ἁπάσης σὺ προΐστασαι πρόμαχος καὶ τερατουργὸς ἐξαισίων τὴ ἐκ Προύσσης εἰκόνι Σου, Πανάχραντε Παρθένε Μαριάμ, καὶ γὰρ φωτίζεις ἐν τάχει τοὺς τυφλοὺς δεινοὺς τὲ ἀπελαύνεις δαίμονας καὶ παραλύτους δὲ συσφίγγεις ἀγαθή. Κρημνῶν τὲ σώζεις καὶ πάσης βλάβης τοὺς σοὶ προστρέχοντας. Δόξα τῷ σῶ ἀσπόρω τοκετῶ, δόξα τῷ σὲ θαυμαστώσαντι, δόξα τὸ ἐνεργούντι διὰ σου τοιαῦτα θαύματα.

Στους φετινούς εορτασμούς ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Καρπενησίου  έχει προσκαλέσει τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμο, ο οποίος θα χοροστατήσει στον πανηγυρικό εσπερινό, το Σάββατο 22 Αυγούστου στις 22.00. Στη συνέχεια θα τελεσθεί Ιερά Αγρυπνία από τους πατέρες της Μονής και την Κυριακή 23 Αυγούστου δυσαρχιερατική Θεία Λειτουργία ιερουργούντος του Μητροπολίτου Λαρίσης και του Μητροπολίτη Καρπενησίου

Δεν θα πραγματοποιηθεί η καθιερωμένη Ιερά Αγρυπνια επί τη εορτή της Αποδόσεως της Κοιμήσεως της Θεοτόκου

1

Λόγω του ότι την φετινή χρονιά η Απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και η Σύναξη της Θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας της Προυσιώτισσας συμπίπτει με ημέρα Κυριακή, 

δεν θα πραγματοποιηθεί  η Ιερά Αγρυπνία που έχει καθιερωθεί να τελείται τέτοια ημέρα τα τελευταία 12 χρόνια μιας και ο Ιερός μας Ναός φυλάσσει

 αντίγραφο της Θαυματουργού Εικόνος της Παναγίας μας. 

Ολοκληρώνεται ο εξωραισμός του Κοιμητηριακού Ιερού Ναού Αγίων Θεοδώρων

Χαριτι Θεού και με την στήριξη όλων των κατοίκων του χωριού μας, εξωραΐζεται ο εσωτερικός χώρος του Κοιμητηριακού Ιερού Ναού Αγίων Θεοδώρων Γραμματικούς, ύστερα από τις παρεμβάσεις που έγιναν στην εσωτερική τοιχοποιία, στο σοβάτισμα των τοίχων, στο εσωτερικό βάψιμο τς τοιχοποιίας, στο εσωτερικό βάψιμο των παραθύρων του Ναού και στο καθαρισμό του δαπέδου. Πλέον αγοράσθηκε ξύλινη ντουλάπα για το ιερό Βήμα και ντουλάπα αποθήκευσης ειδών καθαριότητας. Ολοκληρώθηκε τις ημέρες αυτές η αγορά εκκλησιαστικών χαλιών για το εσωτερικό όλου του Ναού και προγραμματίζεται η αγορά aircondition και το εξωτερικό βάψιμο του Ναού.

Ακολουθούν φωτογραφίες απο τα αναγραφόμενα

Ολοκληρώνεται η Αγιογράφηση του νοτίου κλίτους της Ενορίας μας

Παρά τι δυσμενείς οικονομικές συνθήκες των ημερών μας ολοκληρώνεται σιγά σιγά  η αγιογράφηση του νοτίου κλίτους του Ιερού μας Ναού με τοποθέτηση παραστάσεων της Εκκλησίας μας

Η Εορτή της Κοιμήσεως τη Θεοτόκου στην Ενορία μας

Μέσα σε κλίμα κατάνυξης και έντονης συγκίνησης εόρτασε η Ενορία μας τη Θεομητορική Εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στον παλαιό εξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής, με την παρουσία πλήθους κόσμου τηρώντας όλα τα απαραίτητα εκ της νομοθεσίας μέτρα διασποράς του ιού.

 Αφ' εσπέρας τελέσθηκε ο Μέγας Εσπερινός μετ αρτοκλασίας και Θείου Κηρύγματος και εν συνεχεία ενώπιον του παλαιού Επιταφίου του χωριού μας εψάλησαν τα Εγκώμια της Παναγίας μας για 12η συνεχόμενη χρονιά και ακολούθησε η περιφορά του Επιταφίου εντός του Ιερού Ναού. Το πρωί της Εορτής τελέσθηκε η Ακολουθία του Όρθρου και η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία όπου ανεγνώσθη υπό του Εφημερίου του Ναού μας η Ποιμαντορική Εγκύκλιος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας.

Κλιμάκιο του Δήμου Αγρινίου στην Ενορία μας

Κλιμάκιο του Δήμου Αγρινίου υπό την καθοδήγηση της κυρίας Βίκυ Αγγέλη, υπεύθυνη τουριστικών και θρησκευτικών περιηγήσεων του Δήμου, επισκέφθηκε χτες την Αρχιερατική Περιφέρεια της Μακρυνείας και μεταξύ άλλων σταθμών ( Πέτρινο οδογέφυρο Κάτω Μακρινούς,  Αρχαίο Ασκληπιείο Γαβαλούς, Ι.Ν. Παναγίας "Παλαιόκαστρα Γαβαλούς" ) ιδιαίτερη μνεία έγινε στο χωριό μας, με ιδιαίτερη αναφορά στο Κέντρο Νεότητος της Ενορίας μας και στο Μουσείο Εκκλησιαστικών Κειμηλίων που φιλοξενείτε στο Παρεκκλήσιο της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.  

Όπως είπε και ο Εφημέριος του Ιερού Ναού π Σπυρίδων Ιωάννου, ο χώρος αυτός δημιουργήθηκε το 2012 ώστε να φιλοξενήσει ένα πρωτοποριακό, σύγχρονο Μουσείο Εκκλησιαστικών Κειμηλίων μοναδικό στην ευρύτερη περιοχή αποτελούμενο από πολλά  Εκκλησιαστικά βιβλία παλαιοτέρων εποχών, 2 άπασες Ιερατικές στολές κεκοιμημένων πλέον Ιερέων που διηκόνησαν τον άνωθι Ιερό Ναό πριν πολλά χρόνια, Εκκλησιαστικά σκεύη και είδη λατρείας περασμένου αιώνα, από την ζωή της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας.  Επίσης ξεναγήθηκαν στην δανειστική βιβλιοθήκη αλλά και στους χώρους του Παρεκκλησίου. Εν συνεχεία έγινε η ξενάγηση στον παλαιό Ιερό Ναό του χωριού μας την Ζωοδόχο Πηγή, που χρονολογείτε από το 1919

Προγραμμα εορτασμού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ενορία μας

Στις 15 Αυγούστου, επί τη εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας μας Θεοτόκου, ο Ιερός Ναός Αποστόλου Φιλίππου ανακοινώνει στο ευσεβές πλήρωμα της καθ ημάς Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας & Ακαρνανίας, το πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών που θα τελεσθούν στην Γραμματικού Αιτωλοακαρνανίας.

Πιο συγκεκριμένα:

• Την Παρασκευή 14 Αυγούστου 2020 και περί ώραν 19:00 μμ, η Ακολουθία του Πανηγυρικού Εσπερινού μετ Αρτοκλασίας και Θείου Κηρύγματος στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Γραμματικούς. Κατά την διάρκεια του Εσπερινού, για δωδέκατη συνεχόμενη χρονιά, στην Γραμματικού,  θα ψαλλούν και οι 3 στάσεις των Εγκωμίων προς της Υπεραγία Θεοτόκο ενώπιον του Ιερού Επιταφίου της Παναγίας μας . 
• Το πρωί της εορτής, Σάββατο 15 Αυγούστου 2020 θα τελεσθεί η Ακολουθία του Ορθρου και εν συνεχεία  Πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετά Θείου Κηρύγματος .
• Το Σάββατο το απόγευμα μεθέορτος Αναστάσιμος Εσπερινός στον Ιερό Ναό Αποστόλου Φιλίππου
• Την Κυριακή το πρωί θα τελεσθεί η Ακολουθία του Όρθρου και εν συνεχεία Θεία Λειτουργία μετά Θείου Κηρύγματος στον Ιερό Ναό Αποστόλου Φιλίππου
• Την Κυριακή το απόγευμα και ώρα 19:00 μμ το Ιερό Μυστήριο του Ευχελαίου στον Ιερό Ναό Αποστόλου Φιλίππου

Σημ: 1. Λόγω των μέτρων πρόληψης της διασποράς  του νέου ιου covid-19, τη φετινή χρονιά  δεν θα πραγματοποιηθεί η καθιερωμένη περιφορά του Επιταφίου έξωθεν του Ιερού Ναού.

        2.    Στις Ακολουθίες του Εσπερινού και της Πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου ο Πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού μας και οι κυρίες Ενοριακής δράσης θα προσφέρουν νηστίσιμα γλυκίσματα σε όλους τους προσκυνητές

Τα εγκώμια της Παναγίας

ΣΤΑΣΙΣ ΠΡΩΤΗ

1. Ἡ Ἁγνὴ ἐν τάφῳ, κατετέθης βαβαί, ἡ Θεὸν γαστρί σου χωρήσασα καὶ κυήσασα ἀφράστως ἐπὶ γῆς.

2. Γέφυρα ὑψούται, ἡ μετάγουσα πρίν, ἐκ θανάτου πρὸς ζωὴν τὴν ἀκήρατον, τοὺς θανόντας παραβάσει τὸν Ἀδάμ.

3. Δάκρυσι καὶ θρήνοις, γοεροῖς ἐπὶ σοί, πᾶσαι αἱ σαὶ φίλαι ἐκόπτοντο, τὴν μετάστασιν μὴ φέρουσαι τὴν σήν.

4. Ἔχαιρον χορείαι, Οὐρανίων Νοῶν, ἀπὸ γῆς σὲ φερομένην δεχόμεναι, εἰς οὐράνια σκηνώματα Ἁγνή.

5. Ἡ λαμπὰς ἡ θεία, τοῦ ἀρρήτου φωτός, φρικτωρούσα οὐρανόθεν τοὺς δούλους σου, μὴ ἐλλείπης ἀγαθὴ τοὺς ἐπὶ γῆς.

6. Θρόνος τοῦ ὑψίστου γενομένη ἁγνή, ἀπὸ γῆς πρὸς οὐρανὸν μεταβέβηκας, μεταστᾶσα εἰς αἰώνιον ζωήν.

7. Ἱερέων πέλεις, καύχημα εὐλαβῶν, Ἐκκλησίας τὸ ἀκράδαντον στήριγμα, καὶ Ὁσίων Ἀσκητῶν ἡ ἀρωγός.

8. Κλῖμαξ ἡ ἁγία, ἢν προεῖδε σαφῶς, Ἰακὼβ δι’ ἧς κατέβη ὁ Ὕψιστος, ἀνυψούται ἀπὸ γῆς πρὸς οὐρανόν.

9. Μαριὰμ πῶς θνῄσκεις, πῶς τῷ τάφῳ οἰκεῖς, τῆς ζωῆς τὸν χορηγὸν ἡ γεννήσσασα, τοὺς νεκροὺς ἐξαναστήσαντα φθοράς;

10. Νύμφην τοῦ Ὑψίστου, καὶ Μητέρα σαφῶς, Ἰησοῦ τοῦ Θείου Λόγου γινώσκομεν, κἄν ἐν τάφῳ σὲ ὁρῶμεν ὡς φθαρτήν.

11. Οὐρανὸς ὡς ἄλλος, ἀνεδείχθη Ἁγνή, δεξαμένη τὸ σὸν σκῆνος τὸ ἄχραντον, ἡ ἁγία καὶ σεπτὴ Γεθσημανῆ.

12. Ράβδος , ἡ τὸ ἄνθος, τὸ εὐῶδες Χριστόν, ἐξανθήσασα τῷ τάφῳ νῦν τέθαπται, ἵνα φύσῃ σωτηρίας τὸν καρπόν.

13. Τάφος μὲν καλύπτει, τὸ σὸν σκῆνος , Ἁγνή, τὴν δὲ θείαν σου ψυχὴν χειριζόμενος, ὁ Υἱός σου ἀγκαλίζεται λαμπρῶς.

14. Χώραν ἀχωρήτου, τοῦ Θεοῦ Μαριάμ, χρηματίσασαν καὶ ἅγιον τέμενος, νῦν καλύπτει σὲ ἀγρὸς Γεθσημανῆς.

15. Ψάλλοντες τὸν τόκον, σοῦ τὸν θεῖον Ἁγνή, ἀνυμνοῦμεν οἱ πιστοὶ καὶ γεραίρομεν, σὲ τὸν ἔμψυχον ναὸν τόν τοῦ Θεοῦ.

16. Ὢ θαυμάτων ξένων, ὢ πραγμάτων καινῶν, ἡ πνοή μου τὸν δοτῆρα κυήσασα, ἄπνους κεῖται καὶ κηδεύεται νεκρά.

Δόξα

17. Ἀνυμνοῦμεν λόγε, σὲ τὸν πάντων Θεόν, σὺν Πατρὶ καὶ τῷ Ἁγίῳ σοῦ Πνεύματι, καὶ δοξάζομεν οἱ πάντες εὐσεβῶς.

Καὶ νῦν

18. Μακαρίζομέν σε, Θεοτόκε Ἁγνή, καὶ τιμῶμεν τὴν ἁγίαν σου Κοίμησιν, καὶ τὴν ὕψωσιν ἐκ γῆς, πρὸς οὐρανόν.

19. Ἡ Ἁγνὴ ἐν τάφῳ, κατετέθης βαβαί, ἡ Θεὸν γαστρί σου χωρήσασα καὶ κυήσασα ἀφράστως ἐπὶ γῆς.

ΣΤΑΣΙΣ ΔΕΥΤΕΡΑ

1. Ἄξιόν ἐστι, μεγαλύνειν σὲ τὴν Θεοδόχον, τὴν τῶν ἀρετῶν ταμεῖον ὑπάρξασα, καὶ χαρίτων ἁπασῶν τῶν τοῦ Θεοῦ.

2. Βάτον ἐν Σινᾶ, ἀκατάφλεκτον εἶδε σε πάλαι, Μωυσῆς γαστρί σου τὸ θεῖον πῦρ, ὡς χωρήσασα ἀφλέκτως Μαριάμ.

3. Ἔνθα οἱ χοροί, Ἀποστόλων τε καὶ τῶν Ἀγγέλων, ἵσταντο κυκλοῦντες ἐν ᾄσμασι, παριστάμεθα Παρθένε καὶ ἡμεῖς.

4. Ζώωσον Ἁγνή, τοὺς εἰς σὲ πιστῶς καταφυγόντας, διὰ τῆς ὑπὲρ αὐτῶν μεσιτίας σου, πρὸς τὸν ἄναρχον Υἱὸν καὶ Παντουργόν.

5. Θαῦμα ἀληθῶς, πῶς ἡ ἄναδρος θηλάζει βρέφος, πῶς καὶ νεκροφόρος καθίστασαι, ἡ Μητρόθεος ἐκτὸς διαφθορᾶς.

6. Ἴθυνον ἡμᾶς, πρὸς λιμένας σωτηρίους, Κόρη, τοὺς χειμαζομένους ἐν κλύδωνι, ψυχοφθόρων παραπτώσεων δεινῷ.

7. Μέτοχοι ζωῆς, τῆς ἀφθάρτου τε καὶ ἀϊδίου, τῷ σῷ τόκῳ πάντες γεγόναμεν, δι’ ὃ ᾄδομεν τὸ χαῖρε σοι σεμνή.

8. Νόμοι ἐπὶ σοί, οἱ τῆς φύσεως Ἁγνὴ Παρθένε, σφόδρα παραδόξως καινίζονται, ὡς κυήσασα Θεὸν Ἐμμανουήλ.

9. Ῥήτορες δεινοί, οὐδὲ Ἄγγελοι Παρθενομῆτορ, σθένουσιν ἀξίως ὑμνήσαι σε, τὴν ὑπέρτιμον Μητέρα τοῦ Θεοῦ.

10. Ὕμνους καὶ ᾠδάς, ἐξοδίους ὥσπερ μύρα Κόρη, ἐπικήδεια σοι προσφέροντες, ἐξαιτούμεθα πταισμάτων ἱλασμόν.

11. Φόβῳ καὶ χαρά, καὶ ἡμεῖς ὥσπερ ἐκεῖνοι τότε, πάρεσμεν τῷ τάφῳ σου Ἄχραντε, ἐκπληττόμενοι τὴν κοίμησιν τὴν σήν.

12. Χαῖρε Μαριάμ, δι’ ἧς ἔλαμψε χαρὰ τῷ κόσμῳ, καὶ ἀρᾷ ἡ καθ’ ἡμῶν ἐξωστράκισται, τὸν Σωτῆρα κυησάσης ἐπὶ γῆς.

Δόξα

13. Δόξα τῷ Πατρί, σὺν Υἱῷ τε καὶ τῷ Παναγίῳ Πνεύματι προσάγομεν εὐσεβῶς, τῇ Τριάδι τῇ Ἁγίᾳ καὶ σεπτή.

Καὶ νῦν

14. Ἄσμασι πιστοί, ὀρθοδόξοις τε καὶ εὐπροσδέκτοις, πάντες ἀνυμνήσωμεν σήμερον, τὴν Μητέρα τοῦ Θεοῦ δουλοπρεπῶς.

15. Ἄξιόν ἐστι, μεγαλύνειν σε τὴν Θεοδόχον, τὴν τῶν ἀρετῶν ταμεῖον ὑπάρξασα, καὶ χαρίτων ἁπασῶν τῶν τοῦ Θεοῦ.

ΣΤΑΣΙΣ ΤΡΙΤΗ

1. Αἱ γενεαὶ πᾶσαι, ὕμνον τῇ ταφῇ σου, προσάγουσι Παρθένε.

2. Δυσώπει τὸν Υἱόν σου, οἰκτείραι ἡμᾶς πάντας, ἐν τῇ μελλούσῃ κρίσει.

3. Ἐν οὐρανῷ ἐστάναι, νομίζομεν Παρθένε, ἑστῶτες τῷ Ναῷ σου.

4. Ἡ γῆ πανηγυρίζει, ὁ οὐρανὸς χορεύει, σοῦ ἄνω αἰρομένης.

5. Ἵνα τὸ κάλλος βλέπεις, τοῦ σοῦ Υἱοῦ Παρθένε, πρὸς οὐρανοὺς μετέστης.

6. Λύτρωσιν παράσχου, Παρθένε Θεοτόκε, τοῖς σὲ ὑμνολογούσι.

7. Μόνη σύ προστάτις, πενήτων ὀρφανῶν τε, καὶ τῶν χήρων ὑπάρχεις.

8. Ῥητόρων πολυφθόγγων, σοφίαν ἐτροπώσω, τῇ σῇ κυοφορία.

9. Σκιρτώσιν αἱ καρδίαι, τῶν εὐσεβούντων πάντων, ἐπὶ τῇ σῇ κηδεύσει.

10. Τὶς ἐξειπεῖν ἰσχύει, Παρθενομῆτορ μόνη, τάς θείας ἀρετάς σου.

11. Ὕψωσον Παρθένε, τῇ σῇ κυοφορία, τὸ κέρας Ὀρθοδόξων.

12. Φυλαὶ λοιπαὶ καὶ γλῶσσαι, τὸν τάφον σου κυκλοῦσι, σὲ ἀνυμνολογοῦντες.

13. Ὢ Μῆτερ καὶ Παρθένε, ἀπάλλαξον γεένης, τοὺς σὲ ὑμνολογούντας.

14. Ἔρραναν τὸν τάφον, οἱ κηδεύσαντές σε, ἄνθεσι καὶ μύροις.

Δόξα

15. Ὢ Τριὰς Ἁγία, Πατὴρ Υἱὸς καὶ Πνεῦμα, τοὺς λατρευτάς σου σῶσον.

Καὶ νῦν

16. Παναγία Μῆτερ, σκέπε καὶ φρούρει πάντας, τοὺς ἐπὶ σὲ θαρροῦντες.

17. Αἱ γενεαὶ πᾶσαι, ὕμνον τῇ ταφῇ σου, προσάγουσι Παρθένε.

 Η Θεοτόκος, η μητέρα του Κυρίου μας, έζησε σύμφωνα με τους Πατέρες πενήντα πέντε χρόνια και πλέον. Το τέλος της επίγειας ζωής της, κατά την παράδοση τησ Εκκλησίας το πληροφορήθηκε τρεις ημέρες νωρίτερα απο τον γνωστό σ' εκείνην αρχάγγελο Γαβριήλ ο οποίος της είπε ότι είναι καιρός να πάει κοντά στον Υιό της. Ετσι με πόθο να συναντήσει τον Υιό και Θεό της, η Μαρία ανέβηκε στο όρος των Ελαίων για να προσυχηθεί. Αφού προσευχήθηκε γύρισε στο σπίτι της στα Ιεροσόλυμα, έστειλε μήνυμα στούς γνώστους και στους Αποστόλους. Οταν όλοι συγκεντρώθηκαν τους διαβεβαίωσε πως δεν θα τους αφήσει ορφανούς και πως θα εποπτεύει ολόκληρο τον κόσμο. Οταν όλα είχαν τελείωσει ένας βροντερός ήχος συγκλόνισε το σπίτι της Παναγίας.Επείτα υψώνοντας τα δύο της χέρια στον ουρανό, προσευχήθηκε για την ειρήνη όλου του κόσμου και ευλόγησε τους Απόστολους. Υστερα ξάπλωσε στο κρεβάτι και αφού τακτοποίησε το σώμα της παρέδωσε την Πανάγια ψυχή της στα χέρια του Υιού της. H θαυμαστή παράσταση των Αποστόλων στις τελευταίες στιγμές της Θεοτόκου υποδηλώνει το θέλημα του Θεού να μην παραμένει ο άνθρωπος μόνος του στο τέλος της ζωής του. Το τέλος ενός ανθρώπου είναι ενα εκκλησιαστικό γεγονός μέσα στο σώμα της εκκλησίας. Ο χριστιανός δεν είναι ποτέ μόνος. Τον χαιρετά η Στρατευόμενη και τον υποδέχεται η Θριαμβεύουσα. Αν λοιπόν η έξοδος ενός απλού μέλους είναι γεγονός εκκλησιαστικό, τότε η έξοδος της Πρώτης γυναίκας μέσα στην εκκλησία είναι το κατ' εξοχήν γεγονός. Απήχηση της αλήθειας αυτής είναι ο πάνδημος εορτασμός της Θεοτόκου.

 Η γιορτή αυτή στην Ορθοδοξία αποτελεί ενα δεύτερο Πάσχα. Με τον τρόπο αυτό η εκκλησια εκδηλώνει την πίστη και την ελπίδα οτι, όπως το πρώτο μέλος της η Παναγία πέρασε στην ζωή και την χαρά του ουρανού, έτσι και κάθε πιστό μέλος της θα περάσει στο φώς και στην χαρά του ουρανού ακολουθώντας το δρόμο του Αναστημένου Χριστού και της Παναγίας Μητέρας Του. <<Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε, Γεσθήμανη τω χωρίω, κησεύσατε μου το σώμα>> και συ Υιέ και Θεέ μου παράλαβε και το πνεύμα μου>>.. Κατά την ιστορική και εικονογραφημένη παράδοση, η Θεοτοκός παρέδωσε το πνεύμα της στα χέρια του Υιού και Θεού. Ετσι βλέπουμε ότι στην κοίμηση της Θεοτοκού παρέστη ολόκληρο το σώμα της εκκλησίας , με επικεφαλής τον Κύριο Ιησού. Η εκκλησία κηδεύει το σώμα της Θεομήτορος και η Κεφαλή της, ο Ιησούς Χριστός παραλαμβάνει την παναγία ψυχή της στον ουρανό.

     Η Θεοτόκος είχε παραστεί στίς τελευταίες στιγμές του Εσταυρωμένου. Τώρα ο Κύριος συμπαρίσταται στις τελευταίες στιγμές της Μητέρας Του. Τότε ο Ιησούς παρέδωσε την Μητέρα του στην φροντίδα του απόστολου Ιωάννη - τώρα πια παραλαμβάνει μόνος του την πάναγνη την ψυχή της. Οταν η Θεοτόκος παρέδωσε το πνεύμα της οι απόστολοι κήσευσαν το θεοδόχο σώμα της με πολλή ευλάβεια, μεγάλη λαμπαδοφορία και επιτάφιους ύμνους στο χωρίο Γεσθημανή λίγο έξω απο τα Ιεροσολύμα. Μετα απο τρείς ημέρες ο τάφος βρέθηκε κενός. Σε ολόκληρη την γή υπάρχουν δύο μεγάλοι τάφοι: ο Τάφος του Χριστού και ο Τάφος της Παναγίας. Και οι δύο είναι κενοί. Ολοι οι άλλοι τάφοι είναι γεμάτοι με γυμνά οστά. Οι δύο πρώτοι κενοί-άδειοι τάφοι είναι η μεγαλύτερη μαρτυρία για την νίκη του θανάτου και την κοινή ανάσταση των ανθρώπων. Τό θάνατο της Θεοτόκου η εκκλησία τον ονόμασε κόιμηση. Είναι ο πρώτος θάνατος που ονομάστηκε έτσι. Διότι η εκκλησία στο πρόσωπο της Θεοτόκου είδε να εφαρμόζεται απόλυτα ο λόγος του Κυρίου για τον θάνατο σαν ύπνο. Το ότι ο θάνατος της Θεοτόκου ήταν κοίμηση και ύπνος το απέδειξε πρώτη η ίδια, με το χαρούμενο τρόπο που το υποδέχθηκε. Εκείνο όμως που κυρίως μαρτυρεί ότι ο θάνατος της Παναγίας ήταν απλή κοίμηση είναι η ένδοξη μετάσταση του σώματος της στον ουρανό τρεις ημέρες μετά τον θανατό της. Κατά την παράδοση και την διδασκαλία πολλών εκκλησιαστικών συγγραφέων δύο θαυμαστά και παράδοξα γεγονότα ακολούθησαν την κοίμηση της Θεοτόκου. Πρώτον οτι το σώμα της Παναγίας δεν γνώρισε την φθορά του τάφου και δεύτερον ότι την Τρίτη ημέρα μετά το χωρισμό του απο το Πνεύμα, το πανάγιο σώμα της μετέστη, μεταφέρθηκε δηλαδή στον ουρανό, αφου ενώθηκε με την ψυχή της Θεοτόκου.

      Η Ανάσταση του Χριστού νίκησε όχι μόνο τον θάνατο αλλά και την φθορά του ανθρωπίνου σώματος. Η αφθαρσία του θεομητορικού σώματος είναι καρπός της αναστάσεως του Χριστού και συνέπεια της παναγίας ζωής της Θεοτόκου. Το σώμα εκείνο που έγινε θρόνος της θεότητας και δοχείο των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος. Δεν ήταν δυνατό να νικηθεί απο την φθορά του τάφου. Το πρωτοφανές αυτό γεγονός που πραγματοποιήθηκε στο σώμα της Παναγίας, καθιερώθηκε έπειτα και για ορισμένους αγίους, τα σώματα των οποίων μένουν άφθορα και άθικτα στον χρόνο. Ο Χριστός όμως στην Μητέρα του θέλησε να προσφέρει κάτι περισσότερο από την αφθαρσία του σώματος, που όπως είπαμε, θα ήταν πια δώρο και για πολλούς άλλους αγίους. Στην Μητέρα του και ιδιαίτερα στο σώμα της που του δάνεισε την ανθρώπινη φύση Του, ο Κύριος επεφύλασσε μια μεγαλύτερη δωρεά : την μετάσταση!.. Η Ορθοδοξία χρησιμοποιεί τον όρο Ανάσταση για την περίπτωση του Χριστού και τον όρο Μετάσταση για την περίπτωση της Παναγίας, επομένως υπάρχει καποία διαφορά, πρόκειται περί της μετάστασης της Θεοτόκου απο τον κόσμο , στην αιωνιότητα, απο την εκκλησία στην Βασιλεία των Ουρανών. Η μετάσταση τοποθετεί την Παναγία στον καιρό της έσχατης κρίσεως κατα της δευτέρας παρουσίας. Δηλαδή είναι ο μοναδικός άνθρωπος που ζεί πρωτος την κοινή ανάσταση όλων των ανθρώπων μετά την κρίση. Η Παναγία έμμελε να είναι και πρώτη στην Ανάσταση. "Οι νεκροί αναστήσονται πρώτον". Η Μετάσταση της Θεοτόκου συνδέεται και με τον δοξασμό της στον ουρανό. Ο Δαυίδ θεωρώντας την ιεραρχική θέση του ανθρώπου μέσα στην δημιουργία έλεγε: Κύριε έπλασες τον άνθρωπο λίγο κατώτερο απο τους αγγέλους... Τώρα όμως με την μετάσταση της Παναγίας και την τιμητική ύψωση της πάνω απο τους αγγέλους η δημιουργική ιεραρχία αλλάζει. Ο Θεός δημιούργησε ένα καινούργιο δημιούργημα που είναι ανώτερο των αγγέλων. Είναι η τιμιωτέρα των Χερουβίμ και ενδοξότερα ασύγκριτως τωνΣεραφείμ. Της δόθηκε θρόνος Βασιλικός και εκπληρώθηκε κατα γράμμα η προφητική ρήση του Δαυίδ ''παρέστη η Βασίλλισα εκ δεξιών σου''.

      Την βασιλική θέση της Παναγίας στην ζώη της εκκλησίας την βλέπουμε παντού. Στην λατρεία, όπου δεν υπάρχει ακολουθία χωρίς αναφορά στο πρόσωπο της. Στην εικονογραφία όπου υπάρχει παντού στο ναό το πρόσωπο της σε κεντρική θέση. Ο δοξασμός της Παναγίας στην ορθόδοξη εκκλησία είναι ζωντανός και αδιάκοπος. Η προσευχή της εκκλησίας βασίζεται κύριως στις πρεσβείες της Παναγίας. Η Ωδή της Θεοτόκου δεσπόζει στην λατρεία της. Οι γιορτές της Παναγίας στολίζουν το ετήσιο στεφάνι του εκκλησιαστικού εορτολογίου. Η Θεοτόκος τιμάται και δοξάζεται σήμερα στον ουρανό και γη ως η Βασίλισσα του κόσμου. Σ' αυτήν την Μητέρα και Κυρία μας ας στείλουμε και εμείς τις προσευχές μας επαναλαμβάνοντας έναν ύμνο απο την σημερινή ημέρα της κοιμήσεως και μεταστάσεώς της : Χαίρε Παντάνασσα Πανύμνητε,Μήτερ Χριστού του Θεού,Χαίρε Βασίλισσα των αγγέλων,Δέσποινα του κόσμουΧαίρε των προφήτων το κήρυγμα,πατριαρχών η δόξαΧαίρε άσπιλε,αμόλυντε,άφθορε ΠαναγίαΧαίρε η των απηλπισμένων η ελπίς και των πολεμουμένων η βοήθειαΧαίρε Κεχαριτωμένη,μετά σου ο Κύριος και δια σου μεθ'ημώνΧαίρε Μαρία Κυρία παντών ημών,χαίρε μήτερ της ζωήςΧαίρε παράδεισε αγιότατε.Χαίρε νύμφη ανύμφευτεΧαίρε αγία αγίων μείζων ,χαίρε νύμφη ανύμγευτεΠαναγία,Παρθένε επάκουσον της φωνής του αχρείου ικετού σου,στεναγμούς της καρδίας πρόσφερε ιν σοι αεννάως ευόδωσον Δέσποινα.Παναγία Παρθένε Θεόνυμφε την οικτράν λειτουργίαν μου δέξαι και Θεώ ευσπλάγχνω προσάγαγε όπως χαίρων δοξάζω Πανάμωμε

Στην Παναγία του Πόντου

Η Μονή Παναγίας Σουμελά ή Μονή Σουμελά, είναι ένα πασίγνωστο χριστιανικό ορθόδοξο μοναστήρι κοντά στην Τραπεζούντα, σύμβολο επί 16 αιώνες του Ποντιακού Ελληνισμού. 

Σύμφωνα με την παράδοση, το 386 οι Aθηναίοι μοναχοί Bαρνάβας και Σωφρόνιος οδηγήθηκαν στις απάτητες βουνοκορφές του Πόντου μετά από αποκάλυψη της Παναγίας, με σκοπό να ιδρύσουν το μοναχικό της κατάλυμα. Eκεί, σε σπήλαιο της απόκρημνης κατωφέρειας του όρους, σε υψόμετρο 1063 μέτρα, είχε μεταφερθεί από αγγέλους η ιερή εικόνα της Παναγίας της Aθηνιώτισσας, την οποία, πάντα κατά την παράδοση, εικονογράφησε ο Eυαγγελιστής Λουκάς.Oι μοναχοί Bαρνάβας και Σωφρόνιος έκτισαν με τη συμπαράσταση της γειτονικής μονής Bαζελώνα κελί και στη συνέχεια εκκλησία μέσα στη σπηλιά, στην οποία είχε μεταφερθεί θαυματουργικά η εικόνα. 

Tο σοβαρό πρόβλημα της ύδρευσης του μοναστηριού λύθηκε, επίσης σύμφωνα με την παράδοση, κατά θαυματουργό τρόπο. H ανθρώπινη λογική αδυνατεί να απαντήσει στο θέαμα που βλέπουν και οι σημερινοί ακόμη προσκυνητές, να αναβλύζει αγιασματικό νερό μέσα από ένα γρανιτώδη βράχο. Oι θεραπευτικές του ιδιότητες έκαναν πασίγνωστο το μοναστήρι όχι μόνο στους χριστιανούς, αλλά και στους μουσουλμάνους που ακόμη συνεχίζουν να το επισκέπτονται και να ζητούν τη χάρη της Παναγίας.

Kοντά στο σπήλαιο κτίστηκε το 1860 ένας πανοραμικός τετραώροφος ξενώνας 72 δωματίων και άλλοι λειτουργικοί χώροι για τις ανάγκες των προσκυνητών, καθώς και βιβλιοθήκη. Γύρω από τη μονή ανοικοδομήθηκαν μικροί ναοί αφιερωμένοι σε διάφορους αγίους.Oι ιδρυτές του μοναστηριού συνέχισαν τη δράση τους και έξω από τον προσκηνυματικό χώρο. Σε απόσταση 12 χιλιομέτρων από τη μονή, απέναντι από το χωριό Σκαλίτα, έχτισαν το ναό του Aγίου Kωνσταντίνου και Eλένης και σε απόσταση δύο χιλιομέτρων το παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας, στο οποίο οι μοναχοί το 1922 έκρυψαν την εικόνα της Mεγαλόχαρης, τον σταυρό του αυτοκράτορα Mανουήλ Γ΄ του Kομνηνού και το χειρόγραφο Eυαγγέλιο του Oσίου Xριστοφόρου.

H μονή κατά καιρούς υπέφερε από τις επιδρομές εξ αιτίας της φήμης και του πλούτου που απέκτησε. Mερικά περιστατικά συνδέονται και με θαυματουργικές επεμβάσεις της Παναγίας για τη σωτηρία του μοναστηριού. Σε κάποια από αυτές τις επιδρομές λεηλατήθηκε από ληστές και, σύμφωνα πάντα με την παράδοση, καταστράφηκε, για να ανασυσταθεί από τον Tραπεζούντιο Όσιο Xριστόφορο το 644. Tη μονή προίκισαν με μεγάλη περιουσία και πολλά προνόμια, κτήματα, αναθήματα και κειμήλια οι αυτοκράτορες του Bυζαντίου και αργότερα κυρίως οι αυτοκράτορες της Tραπεζούντας Iωάννης B΄ Kομνηνός (1285-1293), Aλέξιος B΄ Kομνηνός (1293-1330), Bασίλειος Α΄ Kομνηνός (1332-1340).

Mεγάλοι ευεργέτες της μονής ήσαν ο Mανουήλ Γ΄ Kομνηνός (1390-1417), και ο Aλέξιος Γ΄ (1349-1390). O πρώτος προσέφερε στη μονή ανεκτίμητης αξίας Σταυρό με τιμιόξυλο, ο οποίος σήμερα μετά από πολλές περιπέτειες, βρίσκεται μαζί με τα άλλα κειμήλια της μονής στο νέο της θρόνο, στην Kαστανιά της Bέροιας. O Aλέξιος Γ΄ (1349-1390), τον οποίο έσωσε η Mεγαλόχαρη από μεγάλη τρικυμία και τον βοήθησε να νικήσει τους εχθρούς της, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης την οχύρωσε καλά, έχτισε πύργους, νέα κελιά και ανακαίνισε τα παλαιά της κτίσματα. Tης χάρισε 48 χωριά και εγκατέστησε 40 μόνιμους φρουρούς για την ασφάλειά της. Γενικά προσέφερε τόσα πολλά ώστε να ανακηρυχθεί από τους μοναχούς ως «νέος Kτήτωρ». Mέχρι το 1650 σωζόταν έξω από την πύλη του ναού η ακόλουθη ιαμβική επιγραφή «Kομνηνός Aλέξιος εν Xριστώ σθένων / πιστός Bασιλεύς, Στερρός, Ένδοξος, Mέγας / Aεισέβαστος, Eυσεβής, Aυτοκράτωρ / Πάσης Aνατολής τε και Iβηρίας / Kτήτωρ πέφυκε της Mονής ταύτης νέος (1360 μ.X.) INΔ IΓ΄».

Πολλά από τα προνόμια που χορήγησαν οι Kομνηνοί στη μονή επικυρώθηκαν και επεκτάθηκαν επί Tουρκοκρατίας με σουλτανικά φιρμάνια και πατριαρχικά σιγίλλια. Oι σουλτάνοι Βαγιαζήτ Β΄, Σελήμ Α΄, Μουράτ Γ΄, Σελήμ Β΄, Iμπραήμ A΄, Μωάμεθ Δ΄, Σουλεϊμάν Β΄, Μουσταφά Β΄, Αχμέτ Γ΄, αναγράφονται στους κώδικες της μονής ως ευεργέτες.H εύνοια την οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό έδειξαν οι αυτοκράτορες προς τη μονή δεν είναι απόρροια μόνον θρησκευτικότητας, αλλά και προσωπικής αντίληψης της θείας επέμβασης. Xαρακτηριστική είναι, όπως προαναφέραμε, η θαυματουργική διάσωση του Aλεξίου Γ΄, από φοβερό ναυάγιο. Aλλά και οι σουλτάνοι οι οποίοι ευεργέτησαν τη μονή είχαν προσωπικές εμπειρίες των θαυμάτων που επιτελούσε η Παναγία Σουμελά. Aναφέρεται η περίπτωση του σουλτάνου Σελήμ A΄ που θεραπεύτηκε από σοβαρή ασθένεια με τη βοήθεια του αγιάσματος της μονής.Πολύτιμα έγγραφα και πολλά αρχαία χειρόγραφα φυλάγονταν στη βιβλιοθήκη του μοναστηριού, μέχρι τον ξεριζωμό. Mέσα στη βιβλιοθήκη της μονής βρήκε το 1868 ο ερευνητής Σάββας Iωαννίδης το πρώτο ελληνικό χειρόγραφο του Διγενή Aκρίτα.

Tα μοναστήρια του Πόντου υπέφεραν από τη βάρβαρη και ασεβή συμπεριφορά των Nεότουρκων και των Kεμαλικών, οι οποίοι φανάτιζαν τις άγριες και ληστρικές μουσουλμανικές ομάδες. Πολλές φορές έπεσαν θύματα ληστειών και καταστροφών. Tο 1922 οι Tούρκοι κατέστρεψαν ολοσχερώς το μοναστήρι.Aφού πρώτα λήστεψαν όλα τα πολύτιμα αντικείμενα που υπήρχαν μέσα στη μονή, μετά έβαλαν φωτιά, για να σβήσουν τα ίχνη των εγκλημάτων τους ή για να ικανοποιήσουν το μίσος τους εναντίον των Eλλήνων. Oι μοναχοί πριν την αναγκαστική έξοδο το 1923 έκρυψαν μέσα στο παρεκκλήσι της Aγίας Bαρβάρας την εικόνα της Παναγίας, το ευαγγέλιο του Oσίου Xριστοφόρου και τον σταυρό του αυτοκράτορα της Tραπεζούντας Mανουήλ Kομνηνού

Εγκώμιον στη Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου

Τί εἶναι αὐτό τό μυστήριο τό μέγα, πού συντελεῖται γύρω ἀπό τό πρόσωπόσου, ἱερή Μητέρα καί Παρθένε; «Εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξί καί εὐλογημένοςὁ καρπός τῆς κοιλίας σου». Ὅσο ὑπάρχουν ἄνθρωποι θά σέ μακαρίζουν, γιατί μονάχα Σύ εἶσαι ἄξια γιά μακαρισμό! Και να που όλες οι γενιές Σε μακαρίζουν.Εσένα είδαν οι θυγατέρες τηςΙερουσαλήμ, δηλαδή της Εκκλησίας, και σε μακάρισαν οι βασίλισσες, δηλαδή οι ψυχές των δικαίων, και θα σε υμνούν αιώνια. Γιατί Συ είσαι ο θρόνος ο βασιλικός, στον οποίον παραστέκονται Άγγελοι κοιτάζοντας τον Βασιλέα και Δημιουργό να κάθεται επάνω του. Συ έγινες Εδέμ νοητή, πιο ιερή και πιο θεϊκή από την παλιά. Γιατί σ' εκείνη την Εδέμ έμεινε ο Αδάμ ο γήϊνος, ενώ σ' Εσένα ο Κυριος του ουρανού. Εσένα προεικόνισε η κιβωτός, γιατί

       Συ γέννησες τον Χριστό, τη σωτηρία του κόσμου, που καταπόντισε την αμαρτία και κατασίγασε τα κύματάτης. Εσένα προεικόνισε η βάτος. Εσένα είχαν επιγράψει προφητικώς οι θεοχάρακτες πλάκες. Εσένα προζωγράφισε η κιβωτός του Νομου και εσένα είχαν φανερά προτυπώσει η στάμνα η χρυσή και η λυχνία και η τράπεζα και η ράβδος του Ααρών που 'χε βλαστήσει. Από Σενα προήλθε η φλόγα της θεότητος, το μέτρο και ο Λογος του Πατρός, το γλυκύτατο και ουράνιο μάννα, το όνομα το απερίγραπτο και πάνω από όλα τα ονόματα, το φως το αιώνιο και απρόσιτο, ο άρτος της ζωής ο ουράνιος, ο καρπός που δεν γεωργήθηκε, αλλά βλάστησε από Σ’ ένα με σώμα ανθρώπινο. Εσένα δεν προμηνούσε το καμίνι που έβγαζε φωτιά και ταυτόχρονα δρόσιζε αλλά και έκαιγε κι ήταν αντίτυπο της θείας φωτιάς που μέσα Σου κατοίκησε; Παρά λίγο όμως θα ξεχνούσα τη σκάλα του Ιακώβ. Τι δηλαδή; Δεν είναι φανερό σε όλους ότι Εσένα προεικόνιζε κι ήταν προτύπωσή Σου; Όπως ο Ιακώβ είχε δει τις άκρες της σκάλας να ενώνουν τον ουρανό με τη γη και να ανεβοκατεβαίνουν σ' αυτήν άγγελοι, έτσι κι Εσύ ένωσες αυτά που ήσαν πρίν χωρισμένα, αφού μπήκες στη μέση Θεού και ανθρώπων κι έγινες σκάλα, για να κατεβεί σ' εμάς ο Θεός, που πήρε το αδύναμο προζύμι μας και τό ένωσε με τον εαυτό Του κι έκανε τον ανθρώπινο νου να βλέπει τον Θεο. Που θα αποδώσουμε ακόμη τα κηρύγματα των Προφητών; Σ' Ἐσένα, αν θέλουμε να δείξουμε ότι είναι αληθινά! Γιατί, ποιο είναι το Δαυϊτικό μαλλί του προβάτου που πάνω του έπεσε σαν βροχή ο Υιός του Θεού, που είναι συνάναρχος με τον Πατέρα; Δεν είσαι Συ ολοφάνερα; Ποια είναι επίσης η παρθένος που ο Ησαΐας προορατικώς προφήτευσε ότι θα συλλάβει και θα γεννήσει Υιόν, δηλ. τον Θεο που είναι μαζί μας; Και ποιο είναι το βουνό τοῦ Δανιήλ, από το οποίο κόπηκε πέτρα, αγκωνάρι, χωρίς να υποκύψει σε ανθρώπινο εργαλείο; Ας έρθει ο Ιεζεκιήλ ο θεϊκότατος κι ας δείξει την κλειστή πύλη που πέρασε από μέσα της μόνο ο Κυριος και παραμένει κλειστή. Εσένα, λοιπόν, κηρύττουν οι Προφήτες. Εσένα διακονούν οι Άγγελοι και υπηρετούν οι Απόστολοι. Εσένα σήμερα, καθώς αναχωρούσες προς τον Υιο Σου, περιτριγύριζαν ψυχές Δικαίων και Πατριαρχών και το άπειρο πλήθος των θεοφόρων Πατέρων, που συγκεντρώθηκαν από τα πέρατα της γης, σαν μέσα σε σύννεφο, ψάλλοντας ύμνους ιερούς σ' Εσένα, την πηγή του ζωαρχικού σώματος του Κυρίου, πλημμυρισμένοι από τα θεία συναισθήματα. Ω, πως η πηγή της ζωής μεταφέρεται προς την ζωη δια μέσου του θανάτου! Πως να ονομάσουμε το μυστήριο τούτο που σχετίζεται μ' Εσένα; Θανατο; Μα, αν και η πανίερη και μακαρία ψυχή Σου χωρίζεται από το αμίαντο σώμα Σου και αυτό το σώμα Σου παραδίδεται στην ταφή, όμως δεν παραμένει στο θάνατο κι ούτε διαλύεται από τη φθορά. Όπως ο ήλιος, ο ολόλαμπρος και πάντα φωτεινός, όταν σκεπαστεί για λίγο από το σώμα της σελήνης, φαίνεται σαν να χάνεται και το σκοτάδι να παίρνει τη θέση της λάμψης του, μα αυτός δεν χάνει το φως του, αλλά έχει μέσα του την πηγή του φωτός. Έτσι κι Εσύ, αν και καλύπτεσαι σωματικά από τον θάνατο για κάποιο χρονικό διάστημα, εντούτοις αναβλύζεις πλούσια, καθαρά κι ατελείωτα τα νάματα του θείου φωτός και της αθάνατης ζωής, ποταμούς χάριτος και πηγές ιαμάτων. Εσύ άνθισες σαν δένδρο γλυκύτατο κι είναι ο καρπός Σου ευλογία στο στόμα των πιστών! Γι' αυτό και δεν θα ονομάσω θάνατο την ιερή μετάστασή Σου, αλλά κοίμηση η αποδημία η ενδημία, για να εκφρασθώ καλύτερα, αφού, φεύγοντας από την κατοικία του σώματος, πηγαίνεις να κατοικήσεις στα καλύτερα, στα δεξιά του θρόνου του Υιού Σου.

      Άγγελοι μαζί με Αρχαγγέλους Σε μεταφέρουν από τη γη στούς ουρανούς. Καθώς περνάς ευλογείται ο αέρας και ο αιθέρας καθαγιάζεται. Χαίροντας υποδέχεται ο ουρανός την ψυχή Σου. Σε προϋπαντούν οι ουράνιες δυνάμεις με ύμνους ιερούς και τελετή χαρμόσυνη: «τις αύτη η αναβαίνουσα λελευκανθισμένη, εγκύπτουσα ωσεί όρθρος;». Είσαι ωραία, λένε οι ουράνιες δυνάμεις, σαν το φεγγάρι, κι όλα τα Χερουβείμ εκπλήσσονται και τα Σεραφείμ Σε δοξάζουν, Εσένα που δεν ανέβηκες μονάχα ως τον ουρανό, σαν τον προφήτη Ηλία, ούτε μονάχα μέχρι

τον τρίτο ουρανό, σαν τον απόστολο Παύλο, αλλά έφτασες μέχρις αυτόν τον θρόνο του Υιού Σου και στέκεις κοντά Του με πολλή κι ανείπωτη παρρησία. Έγινες λοιπόν ευλογία για όλον τον κόσμο, αγιασμός για το σύμπαν, άνεση για τούς κουρασμένους, παρηγοριά για τούς πενθούντες, θεραπεία για τούς αρρώστους, λιμάνι για τούς θαλασσοδαρμένους, συγχώρηση για τούς αμαρτωλούς, παρηγοριά για τούς λυπημένους, πρόθυμη βοήθεια για όλους που σε επικαλούνται, αρχή και μέση και τέλος όλων των αγαθών που ξεπερνούν τον νουν μας. Πως υποδέχθηκε ο ουρανός Αυτήν που έγινε πλατύτερη απ' αυτόν; Και πως ο τάφος δέχθηκε Αυτήν που δέχθηκε μέσα Της τον Θεο; Ω, μνήμα ιερό και θαυμαστό και σεβάσμιο και προσκυνητό, που και τώρα το περιποιούνται Άγγελοι, παρευρισκόμενοι με πολύν σεβασμό και φόβο, και άνθρωποι που έρχονται σ' αυτό με πίστη, τιμώντας το, προσκυνώντας το, φιλώντας το με μάτια και χείλια και με πόθο ψυχής, αντλώντας πλούτο αγαθών. Εμπρός, λοιπόν, ας ταξιδέψουμε νοερά μακριά απ' τη ζωη αυτή μαζί με την Παρθένο που φεύγει απ' τη γη αυτή. Ελάτε όλοι με πόθο καρδιακό, ας κατεβούμε στον τάφο μαζί με την Παρθένο που κατέρχεται σ' αυτόν. Ας παρασταθούμε ολόγυρα στο ιερότατο κρεβάτι της. Ας ψάλλουμε ύμνους ιερούς, τέτοια περίπου λέγοντας μελωδικά άσματα:«Χαίρε Κεχαριτωμένη, ο Κυριος μετά σου. Χαίρε αμνάς που γέννησες τον Αμνό του Θεού. Χαίρε Συ που είσαι πάνω από τις αγγελικές δυνάμεις

Εν τη γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξας, εν τη Κοιμήσει τον κόσμο ου κατέλιπες Θεοτόκε

Του Ιωάννου Φουντούλη, Καθηγητού Πανεπιστημίου

    Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, πού εορτάζει στις 15 Αυγούστου ο χριστιανικός κόσμος, είναι η μεγαλυτέρα από τις εορτές που καθιέρωσε η Εκκλησία προς τιμήν της Μητρός του Κυρίου, τις θεομητορικές εορτές. Ίσως είναι και η παλαιοτέρα από όλες. Τις πρώτες μαρτυρίες έχουμε γι’ αυτήν κατά τον Ε΄αιώνα, γύρω στην εποχή που συνεκλήθη η Γ΄Οικουμενική Σύνοδος της Εφέσου (451), που καθώρισε το θεομητορικό δόγμα και έγινε αιτία να αναπτυχθή η τιμή στο πρόσωπο της Θεοτόκου. Για πρώτη φορά φαίνεται ότι συνεστήθη στα Ιεροσόλυμα την 13 Αυγούστου και λίγο αργότερα μετετέθη στις 15 του ιδίου μηνός. Είχε δε γενικώτερο θεομητορικό χαρακτήρα, χωρίς ειδική αναφορά στο γεγονός της Κοιμήσεως. Ωνομάζετο “ημέρα της Θεοτόκου Μαρίας”. Κέντρο του πανηγυρισμού αναφέρεται στην αρχή ένα “Κάθισμα”, ναός επ’ ονόματί της, που ευρίσκετο έξω από τα Ιεροσόλυμα στο τρίτο μίλιο της οδού που οδηγούσε στην Βηθλεέμ. Η σύνδεση της εορτής αυτής προς την Κοίμηση της Θεοτόκου έγινε στον περίφημο ναό της Παναγίας που βρισκόταν στην Γεθσημανή, το “ευκτήριο του Μαυρικίου”, όπου υπήρχε και ο τάφος της. Αυτός ο ναός πολύ σύντομα πήρε τον χαρακτήρα του μεγαλύτερου θεομητορικού προσκυνήματος και η ακτινοβολία του έγινε αιτία η πανήγυρίς του κατά την 15η Αυγούστου γρήγορα να διαδοθή σ’ ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο σε ανατολή και δύση σαν εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Αργότερα εξήρθη η εορτή με την προπαρασκευαστική νηστεία και την παράτασι του εορτασμού μέχρι της 23ης ή και μέχρι του τέλους του Αυγούστου και έγινε όχι μόνο η μεγαλυτέρα θεομητορική εορτή αλλά και μία από τις σπουδαιότερες εορτές του εκκλησιαστικού έτους. Αυτό βέβαια ήταν φυσικό να γίνη, γιατί η Θεοτόκος είναι το προσφιλέστερο και ιερώτερο πρόσωπο μετά τον Κύριο και γι’ αυτό συνεκέντρωσε την τιμή και την ευλάβεια όλων των χριστιανικών γενεών. Αναρίθμητοι ναοί και μονές έχουν κτισθεί προς τιμήν της Κοιμήσεώς της, θαυμάσιες τοιχογραφίες παριστάνουν σε κάθε ναό πίσω από την κεντρική είσοδο σε εκπληκτικές συνθέσεις την ιερά της κηδεία, ύμνοι εκλεκτοί έχουν διακοσμήσει την ακολουθία της και λόγοι λαμπροί και εγκώμια εξεφωνήθησαν από τους Πατέρες και νεωτέρους εκκλησιαστικούς άνδρες κατά την ημέρα της μνήμης της. ‘Ολες οι ανθρώπινες γενεές συναγωνίσθησαν στην προσφορά ό,τι εκλεκτοτέρου είχαν να παρουσιάσουν, για να μακαρίσουν έργω και λόγω την Παρθένο Μαρία.

     Για την κατανόηση του εορτολογικού περιεχομένου της εορτής της Κοιμήσεως, όπως και των άλλων θεομητορικών εορτών, της Συλλήψεως, της Γεννήσεως και των Εισοδίων, πρέπει να κάμωμε μία μικρά αναδρομή στις πηγές, από τις οποίες αντλήθηκαν τα θεομητορικά αυτά θέματα. Διαφορετικά είναι αδύνατο να ερμηνεύση κανείς ό,τι συνδέεται με τον εορτασμό αυτόν, τα συναξάρια, την υμνογραφία και την εικονογραφία τους. Οι αυθεντικές ιστορικές πηγές, τά Ευαγγέλια και τα άλλα βιβλία της Καινής Διαθήκης, δεν μας διέσωσαν πληροφορίες για τον πρό του Ευαγγελισμού και για τον μετά την Ανάληψι του Κυρίου βίο της Θεοτόκου. Πρόθεσις των ιερών συγγραφέων ήταν να αφηγηθούν τον βίο και το σωτηριώδες έργο του Χριστού και ό,τι άμεσα συνεδέετο με Αυτόν και όχο να ικανοποιήσουν την ευλαβή περιέργεια ή τα ιστορικά ενδιαφέροντα των αναγνωστών τους. Η παράδοσις όμως της Εκκλησίας διέσωσε από στόματος εις στόμα διάφορες πληροφορίες πού αφορούσαν στον βίο της Θεοτόκου πρό της συλλήψεως του Κυρίου και μετά την Ανάστασί Του. Αργότερα διάφοροι ευλαβείς, κατά το πλείστον, συγγραφείς περιέλαβαν τις πληροφορίες αυτές και τις ανέπτυξαν με την φαντασία τους και για να έχουν περισσότερο κύρος έθεσαν στους τίτλους των έργων τους μεγάλα αποστολικά ονόματα. Η Εκκλησία α[‘ερριψε και κατεδίκασε τα βιβλία αυτά και τα ωνόμασε “Απόκρυφα” και “Ψευδεπίγραφα”. Σε μεταγενεστέρα εποχή πολλές από τις διηγήσεις αυτές, τουλάχιστον στις βασικές τους γραμμές, έδωσαν θέματα στην διαμόρφωσι εορτών, στην σύνταξι συναξαρίων, στην ποίηση ύμνων και στην εικονογραφία. Εξ άλλου, καθώς προείπαμε, ο πυρήν των διηγήσεων αυτών είχε ως βάσι του παμπάλαιες ιστορικές παραδόσεις γυ΄ρω από το πρόσωπο της Θεοτόκου.

     Ειδικά το γεγονός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου αφηγείται, εκτός των άλλων, και μια απόκρυφος διήγησις, που φέρεται υπό το όνομα του ηγαπημένου μαθητού του Κυρίου, του Ιωάννου. Μια περίληψη του εκτενούς αυτού κειμένου θα παρουσιάσωμε εδώ. Σε κάθε του σημείο ο αναγνώστης του θυμάται αντίστοιχες φράσεις από τους ύμνους και το συναξάριο της εορτής και λεπτομέρειες από την εικόνα της Κοιμήσεως που εφιλοτέχνησαν βυζαντινοί ζωγράφοι.Η Παναγία μετά την Ανάληψι του Χριστού καθημερινώς πηγαίνει στο ζωοδόχο μνήμα και προσεύχεται. Μία Παρασκευή ο Αρχάγγελος Γαβριήλ παρουσιάζεται μπροστά της και την χαιρετά: “Χαίρε, η γεννήσασα Χριστόν τον Θεόν ημών. Ο Κύριος άκουσε την προσευχή σου και θα αφήσης τον κόσμο και θα πορευθής εις την ζωήν την αληθινήν και αδιάδοχον”.

     Η Θεοτόκος επιστρέφει στον οίκο της, θυμιά και προσεύχεται στον Χριστό να της στείλη τον Ιωάννη και τους λοιπούς Αποστόλους, για να παρασταθούν στον θάνατό της. Η προσευχή της εισακούεται και πρώτος φθάνει, αρπαγείς από νεφέλη, ο Ιωάννης και σε λίγο επί νεφελών και οι λοιποί Απόστολοι οι διεσπαρμένοι στα πέρατα του κόσμου. Την Κυριακή έρχεται με την απαστράπτουσα δόξα Του και με χιλιάδες αγγέλους ο Κύριος να παραλάβη την ψυχή της Μητρός Του. Εκείνη ευλογεί τους Αποστόλους και τον κόσμο, δέεται για την σωτηρία όλων και αφού λαμβάνει την υπόσχεσι ότι “πάσα ψυχή επικαλουμένη το όνομά της ου μη καταισχυνθή, αλλ’ εύρη έλεος και παράκλησιν και αντίληψιν και παρρησίαν και εν τω νυν αιώνι και εν τω μέλλοντι”, παραδίδει την αγία της ψυχή στα χέρια του Υιού της. Οι Απόστολοι περιπτύσσονται το σκήνος και ψάλλοντες μεταφέρουν την κλίνη με το σώμα για ταφή. Ένας εβραίος ονόματι Ιεφωνίας ορμά και επιχειρεί “κατά της κλίνης”, αλλ’ άγγελος Κυρίου με “ξίφος πυρός” αποκόπτει τα χέρια του από των ώμων, που μένουν κρεμασμένα στην κλίνη. Αυτός μετανοεί και κολλώνται πάλι τα χέρια του, ενώ οι Απόστολοι ανενόχλητοι συνεχίζουν την εκφορά. Το σκήνος θάπτεται σε καινό μνημείο στην Γεθσημανή, την Τρίτη όμως ημέρα “μετετέθη…εν Παραδείσω”.

Ποιμαντορική Εγκύκλιος Δεκαπενταυγούστου 2020

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΧΑΡΙΤΙ ΘΕΟΥ

ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

ΤΗΣ ΑΓΙΩΤΑΤΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

Πρός τόν ἱερόν κλῆρον, τίς μοναστικές ἀδελφότητες καί τόν εὐσεβῆ λαό τῆς καθ’ ἡμᾶς θεοσώστου Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Ἀγαπητοὶ πατέρες καὶ ἀδελφοί,

Μιὰ «ὄασι» εἶναι ἡ ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου τὴν ὁποία ζοῦμε σήμερα. Μιὰ «ὄασι» δροσερή καί πνευματικὴ, ἡ ὁποία μέσα στὴ ζέστη τῶν πειρασμῶν τοῦ καλοκαιριοῦ, τὴν πολύβουη ταραχὴ καὶ σύγχυσι τῆς κοινωνίας, δροσίζει, ἀναζωογονεῖ καὶ εἰρηνεύει τὶς ταλαιπωρημένες ψυχές.

Ἡ Κοίμησι τῆς Παναγίας μας δὲν ἔχει τίποτα τὸ κοινὸ μὲ ὅσα συμβαίνουν στὴν κοίμησι τῶν ἀνθρώπων. Δὲν ἔχει οὔτε πένθος καὶ δάκρυα, οὔτε κατήφεια καὶ πόνους. Εἶναι ἑορτὴ χαρᾶς, εἶναι πανήγυρις θριάμβου καὶ δόξης. Σκορπίζει ἐλπίδα, δύναμι, παρηγοριά, στήριγμα καὶ βοήθεια σὲ ὅλους μας.

Σήμερα, ὅλοι οἱ ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ πλησιάζουμε τὴν χαριτόβρυτο εἰκόνα τῆς Κοιμήσεως τῆς Παναγίας μας, τὴν ἀσπαζώμαστε μὲ εὐλάβεια καὶ υἱικὸ σεβασμὸ καὶ χαίρουμε γιὰ τὴ δόξα τῆς μεγάλης μας Μητέρας.

Βλέπουμε στην εἰκόνα, τὸν Κύριο καὶ Θεό μας, τὸν Υἱὸ καὶ Θεὸ τῆς Παναγίας μας, Ἰησοῦ Χριστὸ, νὰ ἔχει στὰ χέρια του τὴν παναγία ψυχή της. Καὶ γνωρίζουμε ὅτι ἡ Κυρία Θεοτόκος, μετὰ τὴν Κοίμησί της καὶ τὸν ἐνταφιασμό της στὴ Γεθσημανῆ, μόνο τρεῖς ἡμέρες ἔμεινε στὸν τάφο, γιατί ἀναστήθηκε ὅπως ὁ Υἱός της καὶ ἐκάθισε ἐκ δεξιῶν τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ μας «πεποικιλμένη τῇ θείᾳ δόξῃ».

Ἀξιώθηκε τῆς μοναδικῆς αὐτῆς τιμῆς καὶ δόξης, διότι μόνη αὐτὴ στὸν κόσμο ἀναδείχθηκε Μητέρα τοῦ Θεοῦ μας ὡς ἀνθρώπου, τὸν ἀνέθρεψε, τὸν κράτησε στὰ χέρια της, τὸν διηκόνησε ὡς ἄνθρωπο. «Μετέστη πρὸς οὐρανόν», ἀλλὰ δὲν «κατέλιπε τὸν κόσμον ἐν τῇ κοιμήσει καὶ τῇ μεταστάσει της».

Ἡ Παναγία μας, ὅσο ἔζησε τὴν ταπείνωσι καὶ τὴ σιωπὴ ἀκολουθώντας τὸν Κύριο, τόσο ἔδειξε τὴν παρουσία της καὶ τὴν πρόσφορά της μετὰ τὴν Κοίμησί της. Ὡς μητέρα τῆς Ζωῆς, σὲ ὅλα τὰ μήκη καὶ πλάτη τῆς γῆς κάνει αἰσθητὴ τὴν παρουσία της, θαυματουργεῖ, ὁμιλεῖ, κλαίει, δακρύζει, μυροβλύζει, φαίνεται ζωντανή. Ἁπλώνει τὰ ἄχραντα χέρια της πάνω ἀπὸ τὰ πεδία τῶν μαχῶν, μπαίνει στὰ χειρουργεῖα, θεραπεύει ἐπιδημίες καὶ ἀθεράπευτες ἀσθένειες, ταξιδεύει σὲ θάλασσες καὶ στεριές.

Δὲν μποροῦμε νὰ κρύψουμε «τὸν βυθὸν τοῦ ἐλέους καὶ τὴν βρύσιν τῶν ἀπείρων θαυμάτων» της. Ἰδιαιτέρως ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες γνωρίσαμε καὶ γνωρίζουμε τὴν Παναγία μας στὴν ἱστορικὴ πορεία τοῦ Ἔθνους μας καὶ στὴν προσωπική μας ζωή.

Ἀφ’ ὅτου οἱ Ἕλληνες ἀγκάλιασαν τὴν Πίστι στὸν Υἱὸ καὶ Θεό της, τὸν Κύριο Ἰησοῦ Χριστὸ, ἔκαναν τὴν Παναγία μας Μητέρα τους, προστασία καὶ ὁδηγήτριά τους. Τὴν κατέστησαν πολιοῦχο στὴ νέα πρωτεύουσα, τὴν βασιλίδα τῶν πόλεων, τὴν ἀνέδειξαν Ὑπέρμαχο Στρατηγό, τὴν ἔκαναν σύμβολο τοῦ πολιτισμοῦ τους.

Ἡ Παναγία μας δὲν ἄφησε ποτὲ τοὺς Ἕλληνες χωρὶς προστασία. Μαζί της οἱ Βυζαντινοὶ πρόγονοί μας ἐπολέμησαν στὶς ἐπάλξεις τῶν τειχῶν τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ συνέτριψαν τοὺς βαρβάρους λαούς. Μὲ τὸ ἱερὸ λάβαρό της ἐκήρυξαν τὴν ἐπανάστασι οἱ σκλαβωμένοι ραγιάδες. Κάτω ἀπὸ τὴ σκέπη της ἀγωνίστηκαν οἱ στρατιῶτες μας στὰ βουνὰ τῆς σημερινῆς Ἀλβανίας καὶ συνέτριψαν τὸν Ἄξονα.

Κάθε ἐλεύθερος τόπος τῆς πατρίδος μας ἐλευθερώθηκε μὲ τὴν ἀγάπη, τὴν σκέπη καὶ τὶς πρεσβεῖες τῆς Παναγίας μας. Ἄς θυμηθοῦμε πόσα δεινά, φοβερές ἀσθένειες, ἐπιδημίες καί θανατηφόρες πληγὲς ἀπέτρεψε καί ἀπομάκρυνε ἡ Παναγία μας! Ἂν μιλοῦσαν οἱ θαυματουργὲς εἰκόνες της, στὴν Ἑλλάδα, στὸ Ἅγιον Ὅρος, θὰ μᾶς ἐξιστοροῦσαν τίς συγκλονιστικὲς σωτήριες ἐπεμβάσεις της.

Γονατιστὴ ἡ Παναγία μας στὸν θρόνο τῆς Χάριτος, ποτὲ δὲν παύει νὰ προσεύχεται γιὰ τὴν προκοπή, τὴν πρόοδο, τὴν σωτηρία τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν Ἑλλήνων.

Παρόλο πού γιά τόσα πρεσβεύει καί τόσα προσφέρει ἡ Παναγία μας στοὺς Ἕλληνες, οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες δὲν ἀπαντοῦν στὴν μεγάλη μας Μητέρα μὲ εὐγνωμοσύνη, μὲ σεβασμό, μὲ πίστι, μὲ τιμές. Δὲν πιστεύουν στὴν προστασία της καὶ τὴ θεία δύναμί της, δὲν τὴν τιμοῦν, δὲν τὴν ἐπικαλοῦνται. Ὅπως λέει ὁ Φώτης Κόντογλου «Σήμερα εἴμαστε ἄπιστοι, ἀκατάνυχτοι, χωρὶς εὐσέβεια καὶ εὐλάβεια».

Τόσα «σύννεφα» ὑπάρχουν γύρω μας καί ἀπειλοῦν νὰ φέρουν πολλὰ δεινὰ, ἐθνικὰ καὶ ἀτομικὰ, κι ἐμεῖς δὲν καταφεύγουμε στὴν Ὑπέρμαχο Στρατηγό, στὴν πρέσβειρα, στὴν σώτειρα τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ μας, μὲ πίστι καί μὲ ἱκεσίες εὐγνωμοσύνης.

Ψυχρανθήκαμε πολύ, ἀγαπητοὶ. Οὔτε οἱ ἀρετὲς τῆς Παναγίας μᾶς συγκινοῦν, οὔτε ἡ σκέπη της καὶ ἡ προστασία της μᾶς ἐνισχύουν. Τρέμουμε, ἔχουμε ταραχή, ζοῦμε τὸν φόβο καὶ τὴν ἀγωνία, βλέπουμε συνεχῶς κινδύνους ἐμπρός μας καὶ γύρω μας. Ὄμως τὴν παντοδύναμη, χάριτι Θεοῦ, Μητέρα μας δὲν τὴ φωνάζουμε, δὲν τῆς ζητοῦμε βοήθεια, γιατί χάσαμε τὴν ἁγνή πίστι, τὴν ζωντανή, τὴν καθαρή, τὴν ἀταλάντευτη πίστι στὸν Σωτῆρα Χριστὸ καὶ τὴν ἀγάπη μας στὴν Παναγία.

Ὡς ἀπόδειξη αὐτῶν, εἶναι ὅτι ἐπηρεασμένοι ἀπὸ ὅλες τὶς ἀλλότριες φωνές αὐτόχθονες καὶ ξένες, οἱ ὁποῖες δὲν τιμοῦν ἀληθινὰ τὸν Κύριο καὶ τὴν Παναγία σήμερα, κλονιστήκαμε κι ἐμεῖς, ὀλιγοπιστοῦμε καὶ φοβόμαστε ἀκόμα καὶ τὰ φρικτὰ Μυστήρια, τὰ ὁποῖα μᾶς προσφέρουν τὸ Πανάγιο Σῶμα καὶ τὸ Αἷμα τοῦ Θεανθρώπου Κυρίου μας.

Ἀγαπητοὶ πατέρες καὶ ἀδελφοί,

Ἡ μεγάλη σημερινὴ ἑορτὴ τῆς δόξης καὶ τοῦ μεγαλείου της Παναγίας, ἡ ἑορτὴ πού μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι ἡ Μητέρα μας εἶναι ἐδῶ, κοντά μας, ἀνάμεσά μας, ὡς «προστασία καὶ σκέπη». Ἄς ζητήσουμε νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ στερεώσουμε τὴν πίστι μας στὴν παρουσία της, στὴν ἀγάπη της, στὴν προστασία της. Ἄς τὴν παρακαλέσουμε νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ ἑδραιώσουμε μέσα μας τὴν ἀταλάντευτη πίστι στὸ Χριστό μας.

Μὴν ἀμβλύνουμε, μὴν ψυχράνουμε τὴν πίστι μας στὸν Ἀναστάντα Κύριο καὶ Θεό, μὴν ἀκοῦμε ὀθνεῖες φωνὲς, οἱ ὁποῖες προσβάλουν τὸν Κύριο καὶ τὴν ὀρθόδοξη Πίστι. Μὴν ψυχράνουμε τὴν ἀγάπη μας στὸν Ἐσταυρωμένο Κύριο. Μὴν ἀπομακρυνθοῦμε ἀπὸ τὸν Ἱερὸ Ναὸ μας καὶ ἀπὸ τὸν ἐκκλησιασμό. Ὅποιοι κι ἂν ἔλθουν, ὅποιοι κι ἄν μᾶς ζητήσουν νὰ ἀφήσουμε τὴν Παναγία μας καὶ τὸν Χριστό μας, μὴν τοὺς ἀκούσουμε.

Μέσα σὲ αὐτὴ τὴν «ὄασι», τὴν σημερινὴ ἑορτὴ τῆς Παναγίας μας, ἂς ἀναζωπυρώσουμε τὴν ἀπόφασί μας: «Θὰ ζῶ καὶ θὰ ὁμολογῶ τὸν Χριστό μου, θὰ ὁμολογῶ καὶ θὰ καταφεύγω πάντοτε στὴν Παναγία μου»!

         Μετά πατρικῶν εὐχῶν,

           O ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

             † Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΚΟΣΜΑΣ

Αφιέρωμα στην Παναγιά μας Δέσποινα… Στη Μητέρα όλου του κόσμου!!!

«…Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε Γεθσημανή τω χωρίω κηδεύσατέ μου το σώμα, Και Συ, Υιέ και Θεέ μου, παράλαβέ μου το πνεύμα…», 

                                                                                            Γράφει ο καθηγητής Χρήστος Γερ. Σιάσος

Όλοι αυτές τις ημέρες θα τρέξουμε από εκκλησιά σε εκκλησιά, από Μοναστήρι σε Εξωκλήσι για να ανάψουμε το κεράκι μας. Ανάμεσα στην ελπίδα και την απόγνωση, όλοι μας θα αναζητήσουμε και φέτος διέξοδο και παρηγοριά μπροστά στο προσκυνητάρι της Παναγιάς μας, κάνοντας την προσευχή μας και να την παρακαλέσουμε για ότι το καλύτερο, για την Πατρίδα μας, την όμορφη Ελλάδα μας, τις οικογένειά μας, τα παιδιά μας, τον κόσμο όλον.

Ο Αύγουστος, είναι ο ευλογημένος μήνας για  τον Ελληνισμό, είναι το «Πάσχα του Καλοκαιριού». Ο ευλογημένος μήνας της Παναγιάς μας, που καθημερινά μας δείχνει, αγάπη, στοργή, καλοσύνη, παρηγοριά, παντοδυναμία, σοφία, μας ανακουφίζει από κάθε πόνο και θλίψη. Κοντά Της βρίσκουμε πάντα φως και ελπίδα. Παναγία, μια λέξη ευλογία, ηρεμία, χαρά, ειρήνη, όνειρο. Από τις αρχές του μήνα Αυγούστου και όλο το δεκαπενταύγουστο αρχίζει η προετοιμασία των πιστών για την μεγαλύτερη γιορτή της  Χριστιανοσύνης, την Κοίμηση της Θεοτόκου. 

Όλοι οι Χριστιανοί τις ημέρες αυτές κατακλύζουν τα αμέτρητα  προσκυνήματά της, σε όλη την  Ελλάδα και το Εξωτερικό, όπου λιτανεύονται οι θαυματουργές εικόνες Της. Στην Παναγία Σουμελά στη Βέροια, στην Παναγία της Τήνου, στην Εκατονταπυλιανή της Πάρου, στην Παναγία της Κεφαλονιάς, όπου στον χώρο της εκκλησίας την ημέρα της γιορτής Της,  εμφανίζονται τα  «φιδάκια της  Παναγίας». 

 Η Παναγία μας, το Ιερότερο από τα πρόσωπα της Ορθοδοξίας μας, δεν έχει μόνο θρησκευτική- λατρευτική σημασία για τους Έλληνες αλλά και Εθνική, αφού πολλές φορές το πρόσωπό Της έχει συνδεθεί με τους απελευθερωτικούς Αγώνες της Πατρίδας μας. 

        Ο Άγιος  Κοσμάς ο Αιτωλός, μας λέει ότι, Μαρία σημαίνει Κυρία, σημαίνει και Βασίλισσα. Είναι η κυρία Θεοτόκος. Κυρία, γιατί κυριάρχησε πάνω στο κακό. Κυρία, γιατί είναι η Μητέρα του Κυρίου. Κυρία, γιατί εμείς οι ταπεινοί δούλοι προσπίπτουμε με πόνο και ελπίδα και ζητάμε τη μεσιτεία Της. Είναι και Βασίλισσα η Παναγία μας, μας λέει ο Άγιός μας, γιατί, στο κεφάλι της έχει το στεφάνι της Αγιότητας. Στα χέρια Της κρατάει το σκήπτρο της αγάπης και οι θρόνοι Της είναι δύο. Ο ένας στα δεξιά του Θεού, «Παρέστη η Βασίλισσα εκ δεξιών σου» και ο άλλος στ' αριστερά του ανθρώπου, δηλαδή, ο Θρόνος της καρδιάς μας. 

       Ακόμα οι γραφές των Αγίων Πατέρων μας λένε:  «Το πανσεβάσμιο και κεχαριτωμένο όνομα της Μαρίας προσφυέστατα και αρμοδιότατα εδόθη εις την αειπάρθενον Θεοτόκο κατά πρόγνωση και βουλή Θεού, παρά του οποίου ήταν ορισμένη να γίνει Μητέρα Αυτού. Το όνομα Μαρία σημαίνει: Παντοδυναμία, τουτέστιν εκείνη η οποία ένωσε τα δύο άκρα αντικείμενα Θεό και άνθρωπο. Ακόμη σημαίνει Σοφία, η οποία βρήκε τον τρόπο για να ενώσει δύο φύσεις σε μια υπόσταση, χωρίς να συγχύσει τα ιδιώματα των φύσεων. Και τρίτον σημαίνει Αγαθότητα, δηλαδή χάρις, η οποία θεοποίησε την ανθρώπινη φύση και ανεβίβασε αυτή υπεράνω των Ουρανίων Δυνάμεων. 

Αυτά τα τρία επίθετα περιέχει το όνομα Μαρία. Δόθηκε διότι 

«έμελλε να υπηρετήσει το μυστήριο της ενσάρκωσης του Κυρίου…». Επίσης,  οι Πατέρες της Γ΄ Οικουμενικής Συνόδου ονομάζουν την Παρθένο Μαρία και Θεοτόκο. 

 Την  Παναγιά μας, πρόσφεραν στο Ναό οι γονείς της, Ιωακείμ και Άννα, όταν ήταν τριών χρόνων. Στο Ναό έμεινε δώδεκα χρόνια και σε ηλικία δεκαπέντε χρόνων  μνηστεύθηκε τον Ιωσήφ.  Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ την αποκάλεσε Κεχαριτωμένη, φέρνοντάς Της το χαρμόσυνο μήνυμα της γέννησης του Ιησού σε ηλικία δεκαέξι χρόνων. Μετά την ανάληψη του Κυρίου έζησε άλλα δέκα χρόνια και σε ηλικία πενήντα εννέα χρόνων, «μετέστη προς την ζωήν, Μήτηρ υπάρχουσα της ζωής». 

  Η λατρεία και η αγάπη των πιστών, Κληρικών και λαϊκών, ανώνυμων και επώνυμων, φαίνεται και από τα πολυάριθμα προσωνύμια που έχει δώσει στην Παναγιά μας, σε Ιερούς Ναούς και Ιερές Μονές, στις Άγιες και θαυματουργές Εικόνες Της, όπου και αν βρέθηκαν αυτές, όπως: Μεγαλόχαρη, Εκατονταπυλιανή, Φανερωμένη, Κοσμοσωτήρα, Χοζοβιώτισσα, Εικοσιφοίνισσα, Βρεφοκρατούσα, Ελεούσα, Θαλασσινή, Γιάτρισσα, Μυρτιδιώτισσα,  Οφιούσα,  Αγιασώτισσα, τριχερούσα,  Κρημνιώτισσα,  Καμαριώτισσα, Πορταΐτισσα, Γαλακτοτροφούσα, Ελευθερώτρια, Γλυκοφιλούσα, Μεγαλομάτα, Δεξιοκρατούσα, Αθηνιώτισσα, Μεγαλοσπηλαιώτισσα, Πουρσιώτισσα, Λιγοβιτσιάνα, Αμπελακιώτισσα, Καμινιώτισσα,  Βλαχερνίτισσα,  Ολυμπιώτισσα,  Σουμελιώτισσα,  Πλατανιώτισσα,  Παμμακάριστος, Πελεκητή, Κρεμαστή, Μαρμαριώτισσα, Υγεία, Παραμυθία, Παρηγορήτρα, Μυροβλύτισσα,  Αμόλυντος, Υψηλοτέρα, Κεχαριτωμένη, Ελεημονήτρια, Αγία Σκέπη,  Αγιάσσου, Ελπιδοφόρα, Ευαγγελίστρα, Εύσπλαχνος, Μυροβλύτισσα,  Ζωηφόρος,  Ζωοδότρα,   Νεροφορούσα, Ηγουμένη, Νυμφοτόκος,  Αξιον Εστί, Ηλιοτόκος,  Ξηροκαμπίτισσα, Αρβανίτισσα, Θεόκλητη, Ολυμπιώτισσα,   Αρχαγγελιώτισσα, Ομονοούσα, Θεοσκέπαστη, Αυγουστιανή , Θρηνούσα, Παρηγορήτρα, Βλαχέρνα,         Καλαμιώτισσα, Πρέσβειρα, Βρεφοκρατούσα,  Καταφυγή, Γερόντισσα, Κλεισούρας, Σπηλιώτισσα,  Γραφιώτισσα,  Τρυφερούσα, Γρηγορούσα,  Δακρυρροούσα,  Δαμάστα,  Φαρμακολύτρα,  Διακονούσα,  Χιλιονοματούσα, Χρυσοβαλάντη, Χρυσοκαστριώτισσα,  Χρυσοπηγή, Εκκλησιάρχουσα, Ψυχοσώτρια, Υπερευλογημένη, Παναμώμητος, Άχραντος, Αμόλυντος, Λεσινιώτισσα, Νιαμονίτισσα, Υψενή, Τσαμπίκα, Αργοκοιλιώτισσα,  Εικονίστρια, Ακαθή, Γαλατιανή, Αρεθιώτισσας,  Βουλκανιώτισσα, Αρμενιώτισσα, Δομιανίτισσας και δεκάδες άλλα ξεπερνώντας τα επτά χιλιάδες προσωνύμια.

       Ο Χριστός αποφάσισε να καλέσει κοντά Του τη Μητέρα Του. Τρεις ημέρες όμως νωρίτερα της γνωστοποίησε με τον Αρχάγγελο Γαβριήλ την από τη γη μετάστασή Της. Η Παναγία μας με τον πόθο της μετάστασή Της προς τον γιό Της, πήγε στο Όρος των Ελαιών για να προσευχηθεί. Μετά από την προσευχή, επιστρέφει στο σπίτι Της και αμέσως συγκλονίζεται ολόκληρη. 

          Στην ένδοξη Κοίμηση Της, ήταν παρόντες όλοι οι «αυτόπται του Λόγου και υπηρέται», δηλαδή όλοι οι Απόστολοι – μαθητές και οι Άγιοι Ιεράρχες, ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης και ο Διδάσκαλος του Άγιος Ιερόθεος, μετέπειτα Επίσκοπος Αθηνών. Γι’ αυτό με τρόπο θαυμαστό μαζεύτηκαν όλοι από τα πέρατα της οικουμένης, για να προπέμψουν το Θεοδόχο σώμα Της. «Θεία δυνάμει περαιωθέντες την Σιών κατελάμβανον και προς ουρανόν επειγομένην, προέπεμπον την Ανωτέραν των Χερουβίμ».

Η Παναγία τους χαιρέτισε όλους και προσεύχεται για την προστασία του κόσμου. Ο Πέτρος  αρχίζει τους εξόδιους ύμνους. Οι άλλοι προπορεύονται με λαμπάδες και υμνωδίες, οδηγώντας το Θεοδόχο σώμα Της προς τον τάφο.   

 Την Ανάσταση και την Ανάληψη του σώματός Της, βεβαιώνουν πολλοί Θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μας, όπως ο Άγιος Ανδρέας ο Κρήτης, ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ο Άγιος Μάρκος ο Εφέσου, ο Άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης και άλλοι πολλοί.  

Η Εκκλησία μας, αυτές τις ημέρες, τιμά το τέλος της επίγειας ζωής της Θεοτόκου, την κοίμησή Της. Η Μητέρα όλων των Μητέρων βρίσκεται ξαπλωμένη στο νεκροκρέβατο. Οι Άγιοι Απόστολοι  είναι όλοι εκεί, στο κέντρο βρίσκεται ο Χριστός μας ο οποίος κρατά στα χέρια Του τη Μητέρα Του, ζωντανή και αιώνια ενωμένη μαζί  Του. 

«…Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε Γεθσημανή τω χωρίω κηδεύσατέ μου το σώμα, Και Συ, Υιέ και Θεέ μου, παράλαβέ μου το πνεύμα…», ψάλλουμε όλες τις ημέρες αυτές στην εκκλησία μας.

Από τους πρώτους μεταχριστιανικούς χρόνους η Εκκλησία μας αποδέχθηκε το γεγονός ότι η Παναγία μας κοιμήθηκε στα Ιεροσόλυμα και τάφικε στην πόλη  Γεσθημανή. Ο Ναός της Κοιμήσεως είναι λαξεμένος σε βράχο και έχει τριάντα μέτρα μήκος και οκτώ μέτρα πλάτος, είναι γνωστός ως Πάνσεπτο – σπουδαιότατο προσκύνημα -  Θεομητορικό μνήμα της Γεσθημανής. 

Χτίστηκε από την Αγία Ελένη το 326 μ.Χ. προς τιμή της Θεοτόκου και βρίσκεται σαράντα οκτώ σκαλιά κάτω από την επιφάνεια της γης.  

Στο Ναό Δεσπόζουν, το Πανάγιο Θεομητορικό μνήμα και η Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, της Ιεροσολημήτισσας. Στη μέση περίπου των σκαλοπατιών βρίσκονται οι τάφοι των Αγίων Θεοπατόρων Ιωεκείμ και Άννης και στην απέναντι πλευρά των, ο τάφος του Ιωσήφ.