Τρίτη, 14 Αυγούστου 2018

Ποιμαντορική εγκύκλιος Σεβασμιωτάτου επι τη Θεομητωρική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου


ΚΟΣΜΑΣ
Ο  ΧΑΡΙΤΙ  ΘΕΟΥ 
ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ  ΚΑΙ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ 
ΤΗΣ  ΑΓΙΩΤΑΤΗΣ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 
ΑΙΤΩΛΙΑΣ  ΚΑΙ  ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

Προς  τον ιερόν κλήρον, τις μοναστικές αδελφότητες και τον ευσεβή λαό της  καθ’  ημάς  θεοσώστου Ιεράς  Μητροπόλεως

Αγαπητοί πατέρες και αδελφοί,
Σήμερα, αυτή τη μεγάλη θεομητορική εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, οι ορθόδοξοι χριστιανοί σε όλο τον κόσμο τιμούν την Παναγία Μητέρα μας. Όπου υπάρχει Εκκλησία του Χριστού, η πονεμένη ψυχή του Χριστιανού γονατίζει εμπρός στην αγία της εικόνα, αποθέτει με εμπιστοσύνη το φορτίο των προβλημάτων της, ευγνωμονεί για τις ευεργεσίες της και ζητάει τις πρεσβείες της.
Η Παναγία τιμάται ιδιαιτέρως σήμερα στην Ελλάδα μας. Δεν υπάρχει χωριό η πολιτεία που να μην έχει ναό στο όνομά της, που να μην ακούγονται ύμνοι και ψαλμοί της μεγάλης μας Μητέρας αυτό τον θεομητορικό μήνα του Αυγούστου. Από τότε που οι Έλληνες δέχθηκαν την πίστι του Χριστού έκαναν την Μητέρα Του και δική τους Μητέρα. Την έκαναν πολιούχο στη βασιλίδα των πόλεων, την έταξαν Υπέρμαχο Στρατηγό τους, την ύψωσαν ως σεπτό σύμβολο του πολιτισμού τους, την προσκύνησαν οι γενεές των προγόνων και των πατέρων μας με πίστι θερμή, με δέος άμετρο, με μύρια «χαίρε» και θυμιάματα.
Εμπρός στις ωραίες, στις αχειροποίητες και θαυματουργές αλλά και στις σύγχρονες εικόνες της, οι Έλληνες έκλαψαν, φανέρωσαν τους πόνους, τους πόθους, τη λαχτάρα τους, έκαναν παρακλήσεις και τάματα. Την ένοιωσαν οι αγιασμένοι, οι ηρωικοί, οι γενναίοι πρόγονοί μας ως Μάνα γλυκιά, στοργική, ουράνια σκέπη, στήλη ολοφώτεινη που πάντοτε φώτιζε τη ζωή τους, μεσίτρια, προστάτιδα  και  σώτειρα.  Πάντα  ακουμπούσαν  με  εμπιστοσύνη  και  αφοσίωσι στη χάρι της.
Και η Παναγία μας;  Ουδέποτε  εγκατέλειψε  τους Έλληνες  και την Ελλάδα. Κάθε ιστορικό και αγιασμένο μοναστήρι της, κάθε ιερό προσκύνημά της έχει να απαριθμήση μεγάλα και συγκλονιστικά θαύματα που βεβαιώνουν και διαλαλούν την άμετρη αγάπη και τη στοργή της Παναγίας στους Έλληνες. Πόσα, αλήθεια, θαύματα δεν ζήσαμε στις μέρες μας, δια των οποίων μιλάει η Παναγία για την παντοδυναμία του Υιού της, αλλά και την ανύστακτη φροντίδα της για εμάς!
Μήπως και για την Πατρίδα μας δεν ήταν και εξακολουθεί να είναι η Παναγία, αληθινή σκέπη και προστάτιδα; Κάθε σπιθαμή της ελληνικής γης που είναι ποτισμένη με αίμα αγίων και ηρώων και στολισμένη με δόξα και μεγαλείο, είναι και ευλογημένη από τα πανάχραντα χέρια της. Δεν είναι φαντασία ο λόγος μας αυτός. Όποιος μελετά την καθαρή, την ανόθευτη ελληνική ιστορία, όποιος αναζητεί την αλήθεια, μπορεί να διαπιστώση του λόγου του αληθές.
Η Παναγία πάντοτε προστάτευσε και προστατεύει το Έθνος μας, το διέσωσε και το διασώζει.  Αντιπροσωπευτικά να υπενθυμίσουμε ελάχιστα γεγονότα.
Το 626 μ.Χ., η Παναγία μας ενθάρρυνε τους πολιορκημένους από τους Αβάρους, χριστιανούς της Βασιλευούσης. Ο πολυάριθμος εχθρός ηττήθηκε και οι χριστιανοί χαιρέτισαν την Παναγία «ως βροντήν τους εχθρούς καταπλήττουσαν». Στους αγώνες της εθνικής μας παλιγγενεσίας η Παναγία μας δεν έπαυσε να θεωρήται από την εθνική συνείδησι των Ελλήνων ως προστάτιδα του Γένους.
Ο Γέρος του Μωριά, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, καλούσε συνεχώς την Κυρία Θεοτόκο σε βοήθεια. Κάποτε εισήλθε σε ένα εξωκκλήσι, γονάτισε εμπρός στην αγία εικόνα της, την παρακάλεσε και είπε: «Παναγιά μου, βοήθησε και τούτη τη φορά τους Έλληνες να εμψυχωθούν».
Ο στρατηγός Καραϊσκάκης, ασθενής από τους εξαντλητικούς αγώνες του για την Πατρίδα, κατέφυγε στην Ιερά Μονή Προυσσού και θερμά παρακάλεσε την Προυσιώτισσα για την υγεία του και για την Ελλάδα.
Ο πυρπολητής Κωνσταντίνος Κανάρης, όταν νικητής βραβεύτηκε με δάφνινο στεφάνι, το στεφάνι το κατέθεσε στην εικόνα της Παναγίας και γονατισμένος προσευχήθηκε και ευχαρίστησε την Παντάνασσα για τη βοήθειά της.
Σαν σήμερα, βέβαια, το 1940, οι τάχα φίλοι της Ελλάδος βύθισαν στο λιμάνι της Τήνου το αντιτορπιλικό «Έλλη» που ήταν αγκυροβολημένο εκεί για να τιμήση την Μεγαλόχαρη. Πόσο όμως στη συνέχεια βοήθησε η Υπέρμαχος Στρατηγός τους Έλληνες στα ελληνοαλβανικά βουνά! Προφθάσαμε και γνωρίσαμε αυτόπτες μάρτυρες, αξιωματικούς και οπλίτες, οι οποίοι μας διηγήθηκαν τα μεγαλεία και την προστασία της Παναγίας.
Πάντοτε και σήμερα, η Κυρία Θεοτόκος αγαπούσε και αγαπά την Ελλάδα μας και τους Έλληνες. Δεν την αγαπούν όμως οι Έλληνες. Οι σημερινοί Έλληνες,  οι ευηργετημένοι και ευεργετούμενοι,  οι απόγονοι μαρτύρων, αγίων και ηρώων δεν πιστεύουν, δεν αγαπούν, δεν τιμούν, δεν δέχονται, δεν  ευγνωμονούν την Παναγία μας. Δεν πιστεύουν, δεν νοιώθουν, δεν αποδέχονται την σκέπη και την προστασία της, την Υψηλοτέρα των Ουρανών, δεν στηρίζονται, δεν ελπίζουν στις πρεσβείες της.
Κατακλύζονται βέβαια σήμερα οι Ιεροί Ναοί και τα ιερά προσκυνήματα της Παναγίας από πιστούς χριστιανούς. Δεν είναι όμως μόνο αυτοί οι ευεργετημένοι Έλληνες. Είναι τόσοι άλλοι άρχοντες και αρχόμενοι, οι οποίοι δέχθηκαν και δέχονται την βοήθεια της Παναγίας μας, αλλά δεν την τιμούν, δεν την ευχαριστούν. Αντί ευχαριστίας και ευγνωμοσύνης, περιφρονούν, υποτιμούν, προσβάλλουν, βλασφημούν και μάλιστα ασεβέστατα την μεγάλη μας Μητέρα. 
Η Παναγία μας, αγαπητοί, δεν είναι φανταστικό πρόσωπο. Όπως υπογραμμίσαμε, με τα θαύματά της, που μόνο σκοτισμένοι και ανόητοι τα αμφισβητούν, κάνει καθημερινά σε εμάς αισθητή την παρουσία της και την αγάπη της.
Όλοι μας, κληρικοί και λαϊκοί,  αυτές τις ημέρες της συγχύσεως των πνευμάτων,  ας συστρατευθούμε  και ας αγωνισθούμε για να εξαλειφθή η ασέβεια, η αγνωμοσύνη προς την Παναγία μας,  αλλά και η βλασφημία των Ελλήνων.  Είναι φοβερό,  απίστευτο και απαράδεκτο,  η ευεργετημένη Πατρίδα μας  να  βρίζη  την  Υπέρμαχο Στρατηγό  και  σώτειρα του Γένους μας.
Κληρικοί, λαϊκοί, νέοι, νέες, άντρες, γυναίκες, πανέλληνες, ας  θρονιάσουμε την Παναγία στην καρδιά μας,  ας την κάνουμε πρότυπό μας,  Μητέρα μας αληθινή.
Σήμερα, αγαπητοί, που η πατρίδα διέρχεται τόσες κρίσεις και κινδυνεύει, ας γονατίσουμε εμπρός στην Παναγία μας, να την παρακαλέσουμε θερμά για να λυτρώση και να ελευθερώση την Ελλάδα μας. Ας φωνάξουμε όλοι μας: «Δέσποινα, πρόσδεξαι τας δεήσεις των δούλων σου και λύτρωσαι ημάς από πάσης  ανάγκης  και  θλίψεως». 
Μετά  πατρικών  ευχών,
O ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ο ΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΚΟΣΜΑΣ

Σάββατο, 11 Αυγούστου 2018

Ιεροί Ναοί της Αρχιερατικής Περιφερείας Μακρυνείας που εορτάζουν και πανηγυρίζουν την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου



Επί τη χαρμοσύνω εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου και της Αγίας Μεταστάσεως Αυτής, εορτάζουν και πανηγυρίζουν όλοι οι Ορθόδοξοι Ενοριακοί Ιεροί Ναοί της Αρχιερατικής Περιφερείας Μακρυνείας .Ιδιαιτερως δε εορτάζει ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Κερασόβου όπου θα τελεσθεί Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετ Αρτοκλασίας και Εγκωμίων στην Υπεραγία Θεοτόκο και Λιτάνευσις του Ιερού Επιταφίου μέσα στο χωρίο συνοδεία της Φιλαρμονικής του Δήμου Αγρινίου. 
Επίσης εορτάζουν και πανηγυρίζουν τα εξωκλήσια που είναι διάσπαρτα σε όλη την Αρχιερατική Περιφέρεια Μακρυνείας  ιδιαιτέρως δε ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου στις Παπαδάτες Μακρυνείας, στη Ματαράγκα, η Παναγία στη Γραμματικού, στη Γαβαλού, στον Αγιο Ανδρέα Μακρυνείας, στο Κάτω Ζευγαράκι, στην Κάτω Μακρυνού, στην Μεσάριστα Αγρινίου και στην Ποταμούλα Μακρυνείας.
 Σε όλους τους Ιερούς Ναούς και τα εξωκλήσια θα τελεσθεί Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός και το πρωί Πανηγυρική Θεία Λειτουργία με ανάγνωση της Ποιμαντορικής Εγκυκλίου του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αιτωλίας και Ακαρνανίας



Παρασκευή, 10 Αυγούστου 2018

Ιεροί Ναοί και Ιερές Μονές της Ιεράς μας Μητροπόλεως που εορτάζουν και πανηγυρίζουν την Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου


Επί τη χαρμοσύνω εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου και της Αγίας Μεταστάσεως Αυτής, εορτάζουν και πανηγυρίζουν όλοι οι Ορθόδοξοι Ενοριακοί Ιεροί Ναοί της καθ ημάς Ιεράς Μητροπόλεως και όλες οι Ιερές Μονές που ανήκουν σε αυτήν.
Ιδιαιτέρως όμως εορτάζουν και πανηγυρίζουν 

O Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Αιτωλικο,το χωριό Κουδούνι Μεσολογγίου, τα Ρέτσινα Μεσολογγίου, τα Σιτόμενα Αγρινίου, η Σπολάιτα Αγρινίου, το Θύριο Βονίτσης, τα Βρουβιανά Βάλτου, η Πετρώνα, το Περδικάκι και ο Σταθάς της επαρχίας Βάλτου, η Παναγούλα Ξηρομέρου, το Άνω Κεράσοβο Μακρυνείας, το Θέρμο, το χωριό Αγία Σοφία, Αγιοι Θεόδωροι, Ταξιάρχης της επαρχίας Θέρμου και στα χωριά Νερομάνα, Περιστέρι και Πλατανιάς της Αρχιερατικής Περιφερείας Παραβόλας.
Επίσης εορτάζουν και πανηγυρίζουν δεκάδες εξωκλήσια αφιερωμένα στην Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Ανήμερα της εορτής πανηγυρίζουν όλες οι Ιερές Μονές της Ιεράς μας Μητροπόλεως, ιδιαιτέρως δε η Ιερά Μονή Παναγίας Λιγοβιτσίου όπου θα τελεσθεί η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία ιερουργούντος του Σεπτού Ποιμενάρχη μας, και η Ιερά Μονή Βλοχού Αγρινίου

Πέμπτη, 9 Αυγούστου 2018

Προγραμμα εορτασμού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ενορία μας


Στις 15 Αυγούστου, επί τη εορτή της Κοιμήσεως της Υπεραγίας μας Θεοτόκου, ο Ιερός Ναός Αποστόλου Φιλίππου ανακοινώνει στο ευσεβες πλήρωμα της καθ ημας Ιεράς Μητροπόλεως Αιτωλίας & Ακαρνανίας, το πρόγραμμα των Ιερών Ακολουθιών που θα τελεσθούν στην Γραμματικού Αιτωλοακαρνανίας.

Πιο συγκεκριμένα:
  • Την Τρίτη 14 Αυγούστου 2018 και περί ώραν 19:30 μμ, η Ακολουθία του Πανηγυρικού Εσπερινού μετ Αρτοκλασίας και Θείου Κηρύγματος στον Ιερό Ναό Ζωοδόχου Πηγής Γραμματικούς. Κατά την διάρκεια του Εσπερινού, για όγδοη συνεχόμενη χρονιά, στην Γραμματικού,  θα ψαλούν και οι 3 στάσεις των Εγκωμίων προς της Υπεραγία Θεοτόκο ενώπιον του Ιερού Επιταφίου της Παναγίας μας.
  • Το πρωί της εορτής, Τετάρτη 15 Αυγούστου 2018 θα τελεσθεί η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία μετά Θείου Κηρύγματος .

Δέσποινα Παναγία, το Πρόσωπο με τα 7000 ονόματα

"Από τα ονόματα και μόνο που έδωσε η ορθοδοξία στην Παναγία, και που μ' αυτά την καταστόλισε, όχι σαν είδωλο θεατρικό, φαίνεται πόσο πνευματική αληθινά είναι η λατρεία της Παναγίας στην ελληνική ορθοδοξία. Πρώτα-πρώτα το ένα αγιώτατο όνομά της: Παναγία.
Ύστερα τα άλλα:
Υπερευλογημένη, Θεοτόκος, Παναμώμητος, Τιμιωτέρα των Χερουβείμ και ενδοξωτέρα ασυγκρίτως των Σεραφείμ, Ζώσα και Άφθονος, Πηγή, Έμψυχος Κιβωτός, Άχραντος, Αμόλυντος, Κεχαριτωμένη, Αειμακάριστος και Παναμώμητος, Προστασία, Επακούουσα, Γρηγορούσα, Γοργοεπήκοος, Ηγιασμένος Ναός, Παράδεισος λογικός, Ρόδον το Αμάραντον, Χρυσούν Θυμιατήριον, Χρυσή Λυχνία, Μαναδόχος Στάμνος, Κλίμαξ Επουράνιος, Πρεσβεία θερμή, Τείχος απροσμάχητον, Ελέους Πηγή, του Κόσμου Καταφύγιον, Βασιλέως Καθέδρα, Χρυσοπλοκώτατος Πύργος και Δωδεκάτειχος Πόλις, Ηλιοστάλακτος Θρόνος, Σκέπη του Κόσμου, Δένδρον αγλαόκαρπον, Ξύλον ευσκιόφυλλον, Ακτίς νοητού ηλίου, Σιών αγία, Θεού κατοικητήριον, Επουράνιος Πύλη, Αδικουμένων προστάτις, Βακτηρία τυφλών, Θλιβομένων η χαρά, και χίλια δυο άλλα, που βρίσκονται μέσα στα βιβλία της εκκλησίας.
Κοντά σ'; αυτά είναι και τα ονόματα που γράφουνε απάνω στα άγια εικονίσματά της οι αγιογράφοι:
Οδηγήτρια, Γλυκοφιλούσα, Πλατυτέρα των Ουρανών, η Ελπίς των απελπισμένων, η Ταχεία Επίσκεψις, η Αμόλυντος, η Ελπίς των Χριστιανών, η Παραμυθία, η Ελεούσα κι άλλα πολλά, που γράφουνται από κάτω από τη συντομογραφία: ΜΗΡ ΘΥ, που θα πεί Μήτηρ Θεού.
Πόση αγάπη, πόσο σέβας και πόσα κατανυκτικά δάκρυα φανερώνουνε μοναχά αυτά τα ονόματα, που δεν ειπωθήκανε σαν τα λόγια οπού βγαίνουνε εύκολα από το στόμα, αλλά που χαραχτήκανε στις ψυχές με πόνο και με ταπείνωση και με πίστη. Αμή οι ύμνοι της πούναι αμέτρητοι σαν τάστρα τ'; ουρανού κ'; εξαίσιοι στο κάλλος, και που τους συνθέσανε οι άγιοι υμνολόγοι, «θίασον συγκροτήσαντες πνευματικόν»! Σ'; αυτό το ευωδιασμένο περιβόλι βρίσκουνται όλα τα αμάραντα άνθη και τα ευωδιασμένα βότανα του λόγου. "

15 Αύγουστος, το Πάσχα του καλοκαιριού


Ὁ μήνας Αὔγουστος εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχήν Θεομητορικός μήνας. Προσφυῶς ἔχει χαρακτηρισθεῖ ὡς τό Θεομητορικόν Πάσχα, ἀφοῦ τό Θεομητορικόν πρόσωπο εὑρίσκεται εἰς τό κέντρο τῆς λατρευτικῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας μας κορυφουμένης εἰς τήν ἑορτήν τῆς Κοιμήσεως τῆς Μητρός τοῦ Κυρίου μας, ἀλλά καί τῆς πνευματικῆς ζωῆς ἑκάστου πιστοῦ. Οἱ πιστοί τιμῶμεν τό 'πανάρρητον τῆς οἰκονομίας κειμήλιον' κατά τόν ἅγιον Ἐπιφάνιον Κύπρου. Κάθε ἀνθρώπινη γλῶσσα αἰσθάνεται ἀδύνατη νά ὁμιλήσῃ διά τά ἔργα τοῦ Θεοῦ, ὅσα ὁ φιλάνθρωπος Θεός καί Πατέρας μας ἐβουλεύσατο προαιωνίως καί εἰργάσθη ἐπ’ ἐσχάτων τῶν χρόνων δι’ ἡμᾶς καί διά τήν ἡμετέραν σωτηρίαν. Οὕτως ἀδύναμοι νά ὁμιλήσουν ἵστανται πάντες ἐνώπιον τοῦ προσώπου τῆς Παναχράντου Μητρός τοῦ Κυρίου μας, ἡ Ὁποία εἶναι κατά τόν πρύτανη τῶν θεολόγων, τόν ἅγιο Ἰωάννη τό Δαμασκηνό, 'τό κάλλος τῆς ἀνθρώπινης φύσεως', κατÕ ἄλλον δέ ἅγιον Πατέρα 'μεθόριον κτιστοῦ καί ἀκτίστου'. Ὁ δέ Θεοφάνης ὁ Νικαίας θεωρεῖ, ὅτι ἡ Παναγία εἶναι 'τό διαυγέστατον τῆς παρθενίας θεότευκτον κάτοπτρον, ἐν ᾧ τηλαυγέστατα διαδείκνυται ἡ εἰκών τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου, αὐτό τό ἀμήχανον καί ἐράσμιον κάλλος τοῦ οὕτως ἐραστοῦ τε καί ἔρωτος, τήν πολυπόθητον λέγω καί πολυέραστον τοῦ ὄντος ἀγαπητοῦ μητέρα'.
Τήν ἀδυναμία του νά ὁμιλήσῃ περί τῆς Μητρός τοῦ Θεοῦ ἐξομολογεῖται καί ὁ ἃγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου εἰς τόν ἐγκωμιαστικόν λόγον εἰς τήν ἁγίαν Παρθένον. Πρέπει νά σημειώσουμε, ὅτι ὁ λόγος οὗτος ἔχει ἰδιαίτερη σημασία γιά τίς Θεομητορικές σπουδές, ἀφοῦ εἰς αὐτόν περιέχεται ἡ πρό τῆς Γ' Οἰκουμενικῆς Συνόδου τῆς Ἐφέσου (431 μ.Χ.) πίστις τῆς Ἐκκλησίας, τήν ὁποία ἐπικύρωσε ἡ Σύνοδος αὐτή, ἀνακηρύξασα τήν Παρθένο Μαρία Θεοτόκον καί θέσασα τό θεμέλιον τῆς Θεομητορικῆς διδασκαλίας μας. Γράφει λοιπόν ὁ θεῖος Πατήρ Ἐπιφάνιος: 'Νῦν δέ τολμήσω περί τῆς μόνης Θεοτόκου καθ’ ὅ καταλαμβάνω καί πάλιν φοβοῦμαι, οὐκ ἔχω γλῶτταν ἀξίως εἰπεῖν τά λίαν μεγάλα. Ἰσχνόφωνος καί βραδύγλωσσος καί οὐκ εὔλαλος ὑπάρχω, ἵνÕ οὕτως εἴπω, περί τῆς μεγαλωνύμου καί ὁσίας καί ἀπειρογάμου καί Θεοτόκου Μαρίας, μητρός τοῦ Κυρίου, περί ἧς οὐκ εὐμαρῶς ἀνθρώπων γλῶσσα λαλήσει'.
Ἐξ εὐγνωμοσύνης ὅμως πρός τήν 'θελήσασα γενέσθαι Μητέρα τοῦ Θεοῦ' τοῦ Λυτρωτοῦ καί Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καί ἐπειδή κατά τόν ἅγιον Πρόκλον Κων/λεως 'αἱ τῶν Χριστιανῶν πανηγύρεις θεῖαι καί παράδοξοι καί ὄντως πηγαί καί θησαυροί σωτηρίας' εἶναι, θά σημειώσουμε λίγα ταπεινά πρός πνευματική οἰκοδομή, καί πρός ἀφορμήν πνευματικῆς εὐφροσύνης καί ἀγαλλιάσεως. Καθώς προσεγγίζουμε μέ σεβασμό καί εὐλάβεια τό σεπτόν καί σεβάσμιον πρόσωπο τῆς Παναγίας μας, ἐκ τῆς Ἁγίας Γραφῆς, μεταξύ καί ἄλλων διδασκόμεθα δύο τινά διά τήν μητρότητα τῆς Κυρίας Θεοτόκου.
1) Τήν θεληματικήν μητρότητά της
Ἠθέλησε, ὅπως ἐγράφη ἀνωτέρω, νά γίνῃ Μητέρα τοῦ Θεοῦ. Αὐτό ἐξάγεται ἐκ τοῦ διαλόγου, τόν ὁποῖον μᾶς ἀναφέρει ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς εἰς τό Εὐαγγέλιόν του, ὅστις διεξήχθη μεταξύ τοῦ Ἀρχαγγέλου Γαβριήλ καί τῆς Παρθένου Μαρίας (Λουκ. α' 26-38). Ἡ δέ συγκατάθεσίς της ἐξεφράσθη μέ τό 'ἰδού ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά τό ῥῆμά σου'. Ὁ Θεός κάλεσε τήν Παρθένο Μαρίαν νά ὑπηρετήσῃ τό ἔργον τῆς σωτηρίας καί ἡ κλήσις της ἦταν νά γίνῃ ἡ μητέρα τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Αὐτή δέ ἀνταποκρίθηκε μέ προθυμία εἰς τήν κλήσιν της καί ἀνέλαβε τό λειτούργημα, τό ὁποῖο ὁ Θεός τῆς ἀνέθεσε. Τό ἴδιο εἶχαν πράξει ὅλοι οἱ δίκαιοι τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, οἱ Πατριάρχες Ἀβραάμ, Ἰσαάκ καί Ἰακώβ καθώς καί οἱ λοιποί, ὁ Μωϋσῆς, οἱ Προφῆτες, καί τέλος ὁ Πρόδρομος καί Βαπτιστής Ἰωάννης. Ἀλλά καί οἱ Ἀπόστολοι τήν ἴδια προθυμία ἐπέδειξαν νά γίνουν ὄργανα τοῦ Θεοῦ διά τήν σωτηρία τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καί τήν ἀνακαίνισιν τῆς φύσεώς μας καί ὁλοκλήρου τῆς Κτίσεως. Οἱ θεολόγοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας στάθηκαν καί πρόσεξαν τό σημεῖο αὐτό, τό ὑπεγράμμισαν εἰς τήν διδασκαλία των, εἰς τούς λόγους των, εἰς τούς ὕμνους των καί μᾶς χάρισαν πλοῦτον θεολογίας ἀντάξιο τῆς ὑπηρεσίας τήν ὁποίαν προσέφερε ἡ Παρθένος Μαρία εἰς τόν Θεό, ὑπουργήσασα τό κορυφαῖο μυστήριο τῆς σαρκώσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί εἰς τό γένος μας λειτουργήσασα, ὡς γεννήσασα τόν Λυτρωτήν καί Σωτήρα μας.
Οἱ Ἅγιοι Πατέρες μας, Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, Νικόλαος ὁ Καβάσιλας, Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, καί πολλοί ἄλλοι ἑρμηνεύουν αὐτή τήν ἑκούσιο καί ἐλευθέρα συγκατάθεσιν τῆς Παρθένου Μαρίαςεἰς τό ἔργο τοῦ Θεοῦ καί λέγουν, ὅτι οὕτως 'ἡ Παρθένος Μαρία ἐξεπλήρωσε τόν σκοπό τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου'. Εἶναι πολύ χαρακτηριστικά ὅσα ἔγραψε περί αὐτοῦ τοῦ θέματος ὁ ἀείμνηστος Παναγιώτης Νέλλας σχολιάζων τούς Θεομητορικούς λόγους τοῦ Ἁγίου Νικολάου τοῦ Καβάσιλα: 'Βρέθηκαν ἴσως μερικοί ἄθεοι πού ὑπεστήριξαν μέσα στούς αἰῶνες, ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά γίνει Θεός. Κανείς ὅμως ποτέ, ἐκτός ἀπό τούς Ὀρθόδοξους Πατέρες, δέν τόλμησε νά ὑποστηρίξῃ ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νά γεννήσῃ τόν Θεό. Κι ὅμως αὐτό τό μεγάλο παράδοξο εὐδόκησε ὁ Θεός νά ἀποτελῇ τήν μεγάλη ἀξία, ἀλλά καί τήν ὕψιστη εὐγένεια τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως'. Ὁ Θεός ἀξίωσε τήν ἀνθρώπινη φύσι νά γίνῃ "Θεοτόκος" . Ἡ ἀξία τῆς Παρθένου βρίσκεται ἀκριβῶς στό ὅτι πραγματοποίησε αὐτό τόν σκοπό. Καί τόν πραγματοποίησε λέγοντας: " Ἰδού ἡ δούλη τοῦ Κυρίου". Γιατί τό ἀληθινό μεγαλεῖο τοῦ ἀνθρώπου ἔγκειται ἀκριβῶς στό νά πραγματοποιῇ τόν ὕψιστο προορισμό πού τοῦ ἔδωσε ὁ Θεός καί νά ἔχῃ ταυτόχρονα τήν συνείδησιν ὅτι " δοῦλος ἀχρεῖος ἐστι" (Λουκ. ιζ' 10)'.
2) Τήν χαρισματικήν μητρότητά της
Στό πρῶτο σημεῖο ἡ Ἁγία Γραφή μᾶς διδάσκει τήν κλήσι καί τήν λειτουργία τῆς Παρθένου Μαρίας. Στό δεύτερο τήν εὐλογία καί τήν τιμή πού ἔλαβε ἀπό τόν Υἱόν της. Ἀφοῦ πρῶτον Ἐκείνη ἐξεπλήρωσε τόν σκοπό της καί θέλησε νά γίνῃ Μητέρα Του, Ἐκεῖνος ἐν συνεχείᾳ συνεπής πρός τήν ὑπόσχεσή Του 'ἐάν τις ἐμοί διακονῇ, τιμήσει αὐτόν ὁ Πατήρ', (Ἰωάν. ιβ' 26), εὑρισκόμενος ἐπί τοῦ Σταυροῦ ἐξύψωσε τήν δική Του Μητέρα σέ Μητέρα Τῶν Μαθητῶν Του. Τήν μεγαλειώδη καί συγκινητική αὐτή σκηνή μᾶς περιγράφει ὁ ἀγαπημένος μαθητής Ἰωάννης 'εἶτα λέγει τῷ μαθητῇ· ἰδού ἡ μήτηρ σου'. Ὁ Κύριος μέ τόν Σταυρό Του ἐκτός τῶν ἄλλων, μᾶς χάρισε καί τήν Μητέρα Του, ἀναδεικνύοντάς Την καί προσωπική μας Μητέρα. Ἡ Παρθένος Μαρία, ἀφοῦ ἔγινε Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἐν συνεχείᾳ ἀνεδείχθη, τῷ προστάγματι τοῦ Υἱοῦ Της, καί Μητέρα ὅλων μας.

Υπεράγαθε Δέσποινα Θεοτόκε, η μετά Θεόν ελπίς πάντων των περάτων της γης


Υπεράγαθε Δέσποινα Θεοτόκε, επάκουσον της οικτράς μου δεήσεως και μη καταισχύνης με από της προσδοκίας μου,η μετά Θεόν ελπίς πάντων των περάτων της γης. Τον βρασμόν της σαρκός μου κατάσβεσον. Τον εν τη ψυχή μου αγριότατον κλύδωνα κατεύνασον. Τον πικρόν θυμόν καταπράϋνον.
Τον τύφον και την αλαζονείαν της ματαίας οιήσεως εκ του νοός μου αφάνισον. Τας νυκτερινάς φαντασίας των πονηρών πνευμάτων και τας μεθημερινάς των ακαθάρτων εννοιών προσβολάς εκ της καρδίας μου μείωσον. Παίδευσόν με την γλώσσαν λαλείν τα συμφέροντα. Δίδαξον τους οφθαλμούς μου βλέπειν ορθώς της αρετής την ευθύτητα. Τους πόδας μου τρέχειν ανυποσκελίστως ποίησον την μακαρίαν οδόν των του Θεού εντολών. Τας χείρας μου αγιασθήναι παρασκεύασον , ίνα αξίως αίρω αυτάς προς τον Ύψιστον. Κάθαρόν μου το στόμα, ίνα μετά παρρησίας επικαλείται Πατέρα τον φοβερόν Θεόν και πανάγιον. Άνοιξόν μου τα ώτα, ίνα ακούω αισθητώς και νοητώς τα υπέρ μέλι και κηρίον γλυκύτερα των αγίων Γραφών λόγια , και βιώ κατ ‘ αυτά από σου κραταιούμενος.
… Δια γαρ σου , πανύμνητε και υπεράγαθε Δέσποινα, περισώζεται πάσα βροτεία φύσις αινούσα και ευλογούσα Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα, την παναγίαν Τριάδα και ομοούσιον, πάντοτε, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

Καταφυγή και προσευχή στη Μητέρα της Ζωής και Μητέρα όλων μας


Κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου εορτάζουμε την Κοίμηση και Μετάσταση της Θεοτόκου, που ονομάζεται και Πάσχα του καλοκαιριού. Αν η μνήμη ενός Αγίου αποτελή αφορμή χαράς και πανηγύρεως για όλη την Εκκλησιαστική Κοινότητα, η Κοίμηση της Θεοτόκου είναι χαρά και πανηγύρι υπέρλαμπρο για όλη την Ορθόδοξη οικουμένη.
Η Παναγία είναι η Μητέρα του Χριστού και επομένως είναι Μητέρα της ζωής και αιτία της ανθρωπίνης σωτηρίας. “Μετέστης προς την ζωήν μήτηρ υπάρχουσα της ζωής”. Έπρεπε όμως και αυτή, όπως όλοι οι άνθρωποι, να πληρώση το “κοινόν χρέος”, να γνωρίση τον θάνατο, που δεν είναι δημιούργημα του Θεού, αλλά αποτέλεσμα της αμαρτίας. Βέβαια, με την Ανάσταση του Χριστού καταργήθηκε ο θάνατος και οι ψυχές των δικαίων προγεύονται τον Παράδεισο. Τα σώματά τους θα αναστηθούν πνευματικά και άφθαρτα κατά την Δευτέρα παρουσία του Χριστού και θα ενωθούν το καθένα με την δική του ψυχή. Όμως, κατά θεία παραχώρηση και φιλανθρωπία, υφίσταται ο πρόσκαιρος χωρισμός της ψυχής από το σώμα, για να μη γίνη “τό κακόν αθάνατον”. Διαλύεται στον τάφο το ανθρώπινο σώμα μέχρι την κοινή εξανάσταση. Αλλά το θεοδόχο σώμα της Παναγίας, αυτό το σώμα που εβάστασε για εννέα μήνες και εγαλούχησε ως βρέφος τον Θεόν Λόγον, δεν ήταν δυνατόν να το κρατήση ο τάφος. Τρείς ημέρες μετά την κοίμησή της “μετέστησεν αυτήν προς τας εκείθεν μονάς, Χριστός ο εξ’ αυτής άνευ σποράς γεννηθείς”. Το σώμα της αναστήθηκε, ενώθηκε με την καθαρή ψυχή της καί, πνευματικό και άφθαρτο, αναλήφθηκε στους ουρανούς, για να είναι πάντοτε στους αιώνας των αιώνων κοντά στον Υιό και Θεό της. “Διό θνήσκουσα, σύν τω Υιώ εγείρη διαιωνίζουσα” (Κοσμάς ο Ποιητής, α’ ωδή Κανόνος στην Κοίμηση της Θεοτόκου).
Στο τελευταίο μυστήριο της ζωής της, την ένδοξη Κοίμηση της, έπρεπε να είναι παρόντες όλοι οι “αυτόπται του Λόγου και υπηρέται”, δηλαδή οι Απόστολοι και οι Άγιοι Ιεράρχες, όπως ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης και ο διδάσκαλος του Άγιος Ιερόθεος, πρώτος Επίσκοπος Αθηνών. Γι’ αυτό με τρόπο θαυμαστό μαζεύτηκαν όλοι από τα πέρατα της οικουμένης, για να προπέμψουν το Θεοδόχο και ακραιφνέστατο σώμα της. “Θεία δυνάμει περαιωθέντες την Σιών κατελάμβανον και προς ουρανόν επειγομένην, προέπεμπον την ανωτέραν των Χερουβίμ”.
Την Μετάσταση της Θεοτόκου, δηλαδή την Ανάσταση και Ανάληψη του σώματός της, βεβαιώνουν πολλοί Θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μας, όπως οι Άγιοι, Ανδρέας ο Κρήτης, Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Γρηγόριος ο Παλαμάς, Μάρκος ο Εφέσου, Θεόδωρος ο Στουδίτης και άλλοι. Αλλά και στην υμνολογία της Εκκλησίας μας το γεγονός αυτό τονίζεται και ψάλλεται πανηγυρικά.: “Την εν πρεσβείαις ακοίμητον Θεοτόκον, και προστασίαις αμετάθετον ελπίδα, τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησεν· ως γαρ ζωής Μητέρα προς την ζωήν μετέστησεν, ο μήτραν οικήσας αειπάρθενον”. (Κοντάκιο Εορτής).
Η έξοδος της Παναγίας υπήρξε ένδοξη, όπως και όλη η επίγεια ζωή της. Φυσικά γνώρισε και αυτή τον πόνο, αφού αυτός είναι συνυφασμένος με την ζωή του ανθρώπου μετά την πτώση. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην πονέση κανείς στην ζωή του, γι’ αυτό σημασία έχει το πώς αντιμετωπίζει τις αναποδιές και τις θλίψεις που προκαλούν τον πόνο. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται έχει σχέση με την νοοτροπία του καθενός και την όλη προσωπικότητά του. Οι αρρώστιες και ο θάνατος αποτελούν οριακά σημεία της ανθρωπίνης ζωής και σε αυτές τις περιπτώσεις είναι δύσκολο να υποκριθή κανείς. Έτσι φανερώνεται η πνευματική του κατάσταση, το ποιος πραγματικά είναι. Η κοίμηση των Αγίων, όπως άλλωστε και όλη η ζωή τους, είναι κάτι το εκπληκτικό. Βλέπεις ένα πρόσωπο ήρεμο, γαλήνιο, ειρηνικό, χωρίς άγχος και τρόμο, να περιμένη την έξοδο από την ζωή αυτή με τέτοια λαχτάρα, όπως κάποιος που λείπει από την αγαπημένη του πατρίδα πολλά χρόνια και τώρα, επί τέλους, επιστρέφει στον τόπο που λατρεύει.
Τους ανθρώπους του Θεού δεν τους στενοχωρούν οι θλίψεις, αντίθετα μάλιστα, τους πλαταίνουν τον νού και την καρδιά και τους ανοίγουν νέους ορίζοντες κατά το Γραφικό, “εν θλίψει επλάτυνάς με” και “εν παντί θλιβόμενοι αλλ’ ου στενοχωρούμενοι”. Μια αγιασμένη ύπαρξη έλεγε: “Ο άνθρωπος που θα με κάνη να στενοχωρηθώ δεν έχει γεννηθεί ακόμα”. Επομένως, το πρόβλημα στη ζωή δεν είναι οι θλίψεις, που πάντα θα υπάρχουν, αλλά ο τρόπος με τον οποίον αντιμετωπίζονται. Και αυτός ο τρόπος πρέπει να είναι τέτοιος που να βοηθά στο να αποφεύγεται η σύγχυση και η απόγνωση και να διατηρείται η ειρήνη της ψυχής. Ως τέτοιος προτείνεται από την μακρόχρονη πείρα της Εκκλησίας η απόλυτη εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, καθώς και η καταφυγή και προσευχή στην Μητέρα της Ζωής και Μητέρα όλων μας.

Τρίτη, 7 Αυγούστου 2018

Το Μυστήριο της Εξομολογήσεως στον Ιερό μας Ναό


Κάθε απόγευμα και μετά την Ακολουθία του Εσπερινού και της Ιεράς Παρακλήσεως προς της Θεοτόκο εν όψει των Αγίων ημερών του 15 Αυγούστου, στον Ιερό μας Ναό θα τελείται το Ιερό Μυστήριο της Εξομολογήσεως από τον Εφημέριο του Ιερού Ναού
Το Σάββατο το απόγευμα και από ώρα 17:00 θα τελεσθεί το Μυστήριο της Εξομολογήσεως για τα παιδιά του Κατηχητικού σχολείου και τη νεότητα

Δευτέρα, 6 Αυγούστου 2018


Κάθε  απόγευμα στις 19:00μμ 
στον Ιερό μας Ναό τελείται η Ακολουθία του Εσπερινού
και εν συνεχεία οι Παρακαλητικοί Κανόνες 
προς την Υπεραγία θεοτόκο.

H Μεταμόρφωση του Δεσπότη Χριστού


Μία από τις σημαντικότερες Δεσποτικές Εορτές που είναι αφιερωμένες στον Δεσπότη Χριστό, αγαπητοί αδελφοί, εορτάζει και πανηγυρίζει σήμερα όλος ο Ορθόδοξος Χριστιανικός κόσμος. Μία εορτή κατά την οποία η ανθρώπινη φύση του Ιησού Χριστού, μεταμορφώθηκε από το Αγιο Πνεύμα και αποκαλύφθηκε ταυτόχρονα και η θεία φύση του Κυρίου.
Λίγο πριν το πάθος Του ο Κύριος κάλεσε τους μαθητές Του και τους ρώτησε τι λέγει ο κόσμος γι’ Αυτόν, αλλά και τι πιστεύουν και αυτοί για Εκείνον. «Τίνα με λέγουσιν οι όχλοι είναι; Οι δε αποκριθέντες είπον΄ Ιωάννην τον Βαπτιστήν, άλλοι Ηλίαν. Έξι ημέρες μετά από αυτό το γεγονός ο Χριστός θέλοντας να στηρίξει έτι περισσότερο την πίστη τους, εν όψει του πάθους Του και του σταυρικού Του θανάτου, πήρε του τρεις πρόκριτους μαθητές Του, Πέτρο, Ιάκωβο και Ιωάννη και ανέβηκαν σε κάποιο υψηλό βουνό, το οποίο η χριστιανική παράδοση ταυτίζει με το όρος Θαβώρ. Η ώρα της αναβάσεως ήταν εσπέρα, πιθανότατα Σαββάτου, σύμφωνα με την περιγραφή του Ευαγγελιστή Λουκά. Όταν έφτασαν στην κορυφή ο Κύριος ενώ προσεύχονταν μεταμορφώθηκε ενώπιον των τριών μαθητών Του. Το πρόσωπό Του έλαμψε ως ο ήλιος και τα ενδύματά Του έγιναν στιλπνά και λευκά σαν το χιόνι. Ταυτόχρονα περιβλήθηκε αίγλη ουράνιας υπερφυσικής λαμπρότητας, σαν το πιο λαμπρό φως που είχαν αντικρίσει ποτέ ο άνθρωπος, σαν την πιο φωτεινή αστραπή.
Την ίδια στιγμή, άλλο παράδοξο και θαυμαστό θέαμα είδαν τα μάτια τους. Δύο μεγάλες σεπτές μορφές της Παλαιάς Διαθήκης που έζησαν εκατοντάδες χρόνια πριν τον Χριστό, φάνηκαν εκατέρωθεν του Κυρίου, ο Μωυσής και ο Ηλίας, «οφθέντες εν δόξη», ως εκπρόσωποι του Νόμου και των Προφητών, να συνομιλούν με Αυτόν για τα μέλλοντα, που θα συνέβαιναν στα Ιεροσόλυμα, όπου ήταν ο τελικός προορισμός Του .Ο Ιησούς Χριστός δηλαδή μεταμορφώθηκε, όχι παίρνοντας άλλη μορφή, αλλά αποκαλύπτοντας στους Μαθητές Του την θειική του φύση, αφού τους άνοιξε τα μάτια και από πνευματικά τυφλούς τους κατέστησε βλέποντας.
Το λαμπρό γεγονός της Μεταμορφώσεως του Κυρίου μας έχει επίσης και άλλες σπουδαίες διδακτικές παραμέτρους. Οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας άντλησαν από αυτό σπουδαίες αλήθειες της χριστιανικής μας πίστεως. Η Ορθόδοξη θεολογία μας έχει αφιερώσει ολόκληρα κεφάλαια στο μεγάλο και θαυμαστό αυτό γεγονός και αντλεί θεμελιώδεις αλήθειες από αυτό.
Η προσωπική μεταμόρφωση του Θεανθρώπου Κυρίου μας, αποτελεί τον προάγγελο και της δικής μας μεταμορφώσεως. Αυτό μας το βεβαιώνει ο αληθής λόγος του Κυρίου μας: «ημείς δε οι πάντες την δόξαν Κυρίου κατοπτριζόμενοι την αυτήν εικόνα μεταμορφούμεθα». Όλοι οι πιστοί του Χριστού, ως «συμμόρφους της εικόνος του Θεού», θα μεταμορφωθούμε και εμείς και θα συνδοξασθούμε με Αυτόν. Τόσο μεγάλο είναι το μέγεθος της φιλανθρωπίας του Θεού, Οποίος τόσο πολύ μας αγαπά, ώστε θέλει να μας χαρίσει μέρος της δικής Του δόξας! Τα ιερά Ευαγγέλια αναφέρουν πως μαζί με το πρόσωπο Κυρίου μεταμορφώθηκαν και τα ενδύματά Του και μεταμορφώθηκαν σαν το χιόνι. Αυτό σημαίνει πως εμείς οι άνθρωποι, το αγαπημένο πλάσμα του Θεού, θα μεταμορφωθούμε και μαζί με εμάς ολόκληρη η δημιουργία.
η παράδοξη εμφάνιση του Μωυσή και του Ηλία κατά την μεταμόρφωση του Κυρίου επιβεβαιώνει περίτρανα την χριστιανική πίστη στην μετά θάνατον ζωή. Ο Μωυσής είχε ζήσει περισσότερα από χίλια τριακόσια χρόνια πριν από την γέννηση του Κυρίου και ο Ηλίας πάνω από οκτακόσια. Και όμως εμφανίστηκαν ζωντανοί μπροστά στους έντρομους και δύσπιστους μαθητές «συλλαλούντες τω Ιησού» Ο ίδιος ο Κύριος είχε πει πως ο Θεός «ούκ έστιν ο Θεός νεκρών, αλλά Θεός ζώντων» Με την ζωοφόρο ανάστασή Του έγινε «πρωτότοκος εκ των νεκρών», απαρχή της αναστάσεως όλων των πιστών διότι δι αυτου ενεκρώθη ο θάνατος. Αυτή είναι η πιο χαροποιός και ελπιδοφόρα πίστη της ανθρωπότητας!
Το γεγονός της θείας Μεταμορφώσεως του Κυρίου πρέπει να καταυγάζει την ψυχή μας κάθε στιγμή της ζωής μας. Είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι ο φιλάνθρωπος Θεός μας, εξαιτίας της άμετρης αγάπης Του για μας, μας δίνει το ύψιστο δικαίωμα να μετέχουμε και αυτής της ίδιας της δόξας Του, διότι εμείς οι πιστοί χριστιανοί δεν είμαστε οπαδοί θρησκείας, όπως οι οπαδοί άλλων θρησκειών, αλλά υιοθετημένα παιδιά του Θεού, μέτοχοι της θείας μακαριότητάς Του! Αυτή την μεγάλη τιμή δε θα τη συναντήσουμε σε καμιά άλλη πίστη, σε καμία άλλη θρησκεία. Γι’ αυτό είναι ανάγκη να απαγκιστρωθούμε από τα σκύβαλα του κόσμου, να παραδώσουμε τον εαυτό μας στα χέρια του Θεού και να έχουμε οδηγό στη ζωής μας τον αιώνιο νόμο Του. Τότε το άκτιστο θαβώρειο φως θα καταυγάζει πλέρια την ψυχή μας, καθ’ όλη τη διάρκεια της ακανθώδους επί γης πορείας μας και θα μας οδηγεί ασφαλώς στην σωτηρία, στην αιώνια ζωή και στη θέωση!
Ας προσέξουμε αγαπητοί αδελφοί και ας κάνουμε ένα νέο ξεκίνημα, μια νέα αρχή σήμερα όλοι μας ώστε να επιτύχουμε την πραγματική Μεταμόρφωσή του ο καθένας. Η σωτηρία μας δεν είναι κάτι το οποίο αποκτιέται εύκολα, η φέρνοντας το Χριστό στα μέτρα που εμείς θέλουμε και μπορούμε. Εμείς θα ανέβουμε τη σκάλα που οδηγεί στην κορυφή του όρου Θαβώρ . και πως θα το επιτύχουμε αυτό ? Αποβάλλοντας ο καθένας μας από πάνω του, κάθε φθοροποιό πάθος, τον εγωισμό, την κενοδοξία, το κουτσομπολιό, το σχολιασμό τη ζήλεια την υπερηφάνεια και ας έλθουμε στο Αγιο Ποτήριο ως συνειδητά μέλη της Εκκλησίας, ως γνήσιοι στρατιώτες του Χριστού. Ας γονατίσουμε όλοι μας και ας βάλουμε το Χριστό στη ζωή μας. Ας φορέσουμε την πανοπλία της αγάπης, της μακροθυμίας, της αρετής, της ελεημοσύνης στους φτωχούς και κατατρεγμένους αδελφούς μας, την πανοπλία της πραότητας και της μετανοίας. Και τότε είναι σίγουρο ότι ο αγώνας θα είναι κερδισμένος και ο Κύριός μας θα μας στεφανώσει με το στεφάνι της αθανασίας και της αιωνιότητας. ΑΜΗΝ

Θεολογική προσέγγιση στην θεία Εικόνα, της Μεταμορφώσεως του Ιησού Χριστού


Ἡ εἰκόνα τῆς Μεταμόρφωσης ἀποτελεῖ τό κλειδί τῆς ὀρθόδοξης θεολογίας γιά τή θέα τοῦ Θεοῦ. Τό φανερωμένο στούς ἀποστόλους φῶς ἦταν ἡ ἐκδήλωση τῆς θείας λαμπρότητας, ἄχρονης καί ἄκτιστης δόξας, μιά ἀναγνώριση τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ, τῆς θεϊκῆς καί τῆς ἀνθρώπινης. Ταυτόχρονα ἦταν μιά «προτύπωσις», μιά εἰκόνα τῆς μεταμορφωμένης ἀνθρώπινης φύσης καί θέωσης πού χαρίζει τό ἀπολυτρωτικό ἔργο τοῦ Χριστοῦ. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ στό ὄρος Θαβώρ εἶναι τό ἀντίστοιχο τῆς Καινῆς Διαθήκης στήν Παλαιά, ὅπου ὁ Θεός ἀποκαλύπτεται στό Μωυσῆ στό ὄρος Χωρήβ.
Ἤδη ἀπ᾽ τούς πρώτους χριστιανικούς αἰῶνες ἔχουμε ἐνδείξεις ὅτι γιορταζόταν ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ, ἐνῶ ἀπό τό τέλος τοῦ 6ου αἰώνα θεσπίστηκε ὁ ἑορτασμός στίς 6 Αὐγούστου. Ἀπό τήν ἴδια ἐποχή προέρχονται καί τά πρῶτα παραδείγματα τῆς εἰκονογραφικῆς τέχνης.Τό φῶς τοῦ Μεταμορφωθέντος Χριστοῦ ἀποτελεῖ τήν κύρια ἔκφραση τοῦ ἡσυχαστικοῦ κινήματος μέσω τῆς θεολογίας τῶν «Ἡσυχαστῶν Πατέρων», κατά τόν 14ο αἰώνα. Ὁ ἀρχηγός τους, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, διακήρυξε ὅτι ὁ Θεός ὀνομάζεται «Φῶς» ὄχι κατά τήν οὐσία του, ἀλλά κατά τήν ἐνέργειά του, καί ὅτι αὐτό τό «ἄκτιστο» φῶς μπορεῖ νά γίνει αἰσθητό μέσω τῆς προσευχῆς καί ἐφόσον συντρέχουν κάποιες προϋποθέσεις (καθαρότητα καρδιᾶς, ἀδιάλειπτη μνήμη Θεοῦ κ.λπ). Τό δόγμα αὐτό τῆς Ἐκκλησίας εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα νά ἐπέλθουν ὁρισμένες εἰκονογραφικές ἀλλαγές στή σύνθεση, εἰδικά στήν ἀπόδοση τῆς Δόξας τοῦ Χριστοῦ. Ἔτσι ἡ εἰκόνα τῆς Μεταμόρφωσης ζωγραφίζεται ὄχι μόνο σύμφωνα μέ τήν περιγραφή τοῦ Εὐαγγελίου – περιγράφεται ἀπ᾽ ὅλους τούς Εὐαγγελιστές, Ματθ. 17: 1-9, Μάρκ. 9: 2-13, Λουκ. 9:28-36, μέ ἐξαίρεση τόν Ἰωάννη-, ἀλλά καί σύμφωνα μέ τό πνεῦμα του. Ἕνεκα τῆς βαθιᾶς δογματικῆς σημασίας τοῦ γεγονότος, τό εἰκονογραφικό θέμα ἔχει ὑποστεῖ ἐλάχιστες τροποποιήσεις στό διάβα τῶν αἰώνων. Ἡ παράσταση αὐτή ὑπῆρξε ὄχι μονο γιά τούς θεολόγους ἀλλά καί γιά τούς τεχνίτες εἰκονογράφους ἡ ἀφορμή γιά νά δώσουν ἐκτεταμένα σχόλια σχετικά μέ τό πῶς θά ἔπρεπε νά ἀποδοθεῖ τό ἄκτιστο φῶς μέ ὑλικά πεπερασμένα μέσα. Πρόκειται γιά τό σημεῖο ὅπου συναντιοῦνται ἡ θεολογία τῆς εἰκόνας μέ τήν ἡσυχαστική θεολογία καί τή θέα τοῦ θείου καί ἀκτίστου φωτός.
Στήν εἰκόνα τῆς Μεταμόρφωσης προβάλλεται μιά θεληματική ἀντίθεση, καταπληκτική στόν πιό ψηλό βαθμό. Ἡ σύνθεση ἀντιτάσσει τό Χριστό ἀκινητοποιημένο στήν ὑπέροχη εἰρήνη καί θεία δόξα πού ἀπορρέει ἀπό αὐτόν, λούζει μέ θεῖο μεγαλεῖο τίς μορφές τοῦ Μωυσῆ καί τοῦ Ἠλία πού κλίνουν πρός τόν Κύριο καί σχηματίζουν τόν τέλειο κύκλο τοῦ ὑπερπέραν, καί χαμηλά ἀντιπαραθέτει τό ζωηρό δυναμισμό τῶν ἀποστόλων - ἀκόμη ἐντελῶς ἀνθρώπων – πρό τῆς Ἀποκάλυψης πού τούς ἀνατρέπει καί τούς καταγκρεμίζει.Ψηλά στό μέσο τῆς εἰκόνας, πάνω στή μεσαία ἀπ᾽ τίς τρεῖς κορυφές τοῦ ὄρους Θαβώρ τῆς Γαλιλαίας παρουσιάζεται ὁ Μεταμορφωμένος Χριστός· μέ τό ἕνα χέρι εὐλογεῖ καί μέ τό ἄλλο κρατεῖ κλειστό εἰλητάριο, ὅπου ἀναγράφεται ὁ Νόμος του. Φοράει λευκό χιτώνα καί ἱμάτιο καί εἶναι πλημμυρισμένος μέ φῶς μέσα στή μετέωρη Δόξα του - ἀφοῦ τό φῶς εἶναι τό πρῶτο ἰδίωμα τοῦ Θεοῦ (Ψαλ. 27:1, Ἠσ. 60:19-20 καί 42:6) – καθώς ἀνιστορεῖ τό θαῦμα τῆς ἀποκαλυπτικῆς θεοφάνειάς του. Ὁ Μάρκος περιγράφει τή σκηνή ὡς ἑξῆς: «καί μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν, καί τά ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο στίλβοντα, λευκά λίαν ὡς χιών, οἷα γναφεύς ἐπί γῆς οὐ δύναται οὕτω λευκᾶναι» (9:2-3).
τό ἄκτιστο φῶς ἀποδίδεται στήν εἰκόνα μέσα ἀπό συμβολικά σχήματα καί χρώματα ἀπό τά ὁποῖα περιβάλλεται ὁ Χριστός. Οἱ δύο ὁμόκεντροι κύκλοι συμβολίζουν τήν παρουσία τῶν δύο ἄλλων προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὁλότητα ἀπό σφαῖρες τοῦ δημιουργημένου σύμπαντος. Ὁ κύκλος εἶναι εἰκονογραφικά τό τελειότερο σχῆμα καί συμβολίζει τήν ἀέναη διάρκεια, τό θεϊκό. Ὁ Χριστός – τό τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος – κατά τή στιγμή τῆς Μεταμόρφωσής του περιβάλλεται ἀπό τά ἑξῆς τρία σύμβολα τοῦ φωτός: τίς ἀκτίνες πού σχηματίζουν ἕνα ἐλλειψοειδές τετράγωνο, τίς χρυσές γραμμές (assisto), τό φωτοστέφανο γύρω ἀπ᾽ τό κεφάλι του καί τή λευκή ἐνδυμασία. Οἱ ἀκτίνες πού ἐκφεύγουν ἀπ᾽ τό σῶμα του ὑποδηλώνουν τόν ἥλιο, οἱ χρυσές γραμμές τή μετάδοση τῆς θείας ζωῆς, τό φωτοστέφανο ὑπενθυμίζει τήν ἡλιακή σφαίρα, σύμβολο τοῦ ἱεροῦ καί τῆς πνευματικῆς ἐνέργειας πού ἀκτινοβολεῖ, καί ἡ λευκότητα τῶν ἐνδυμάτων τήν καθαρότητα καί ἀφθαρσία. Θεολογικά, τό Θαβώριο αὐτό φῶς κάνει τήν εἰκόνα εἰκονογραφική ἀπόδειξη τῆς θεϊκῆς ὕπαρξης.
Ἡ λαμπρότητα πού διακρίνει τό Χριστό καί τά «λευκά ὡς τό φῶς» (Ματθ. 17: 2) ἐνδύματά του πού ἔστιλβαν, ἄστραφταν καί ἀντανακλοῦσαν μαρμαρυγές θείου μεγαλείου εἶναι αὐτό πού τονίζεται σέ ὅλες τίς περιγραφές τῶν ἀποστόλων. Τό λευκό σάν σύμβολο τοῦ φωτός ἔχει τήν ἰδιότητα νά διαχέεται διασχίζοντας τό χῶρο· ἀντιπροσωπεύει ἔτσι τό ἄχρονο. Δηλώνει τήν ἀθωότητα τῆς ψυχῆς, τήν ἁγνότητα, τήν ἁγιότητα τῆς ζωῆς, τή χαρά, τήν παρθενία, τήν πίστη καί τή δόξα. Σχετικές ἀναφορές γίνονται καί στήν Ἁγία Γραφή: «πλυνεῖς με, καί ὑπέρ χιόνα λευκανθήσομαι» (Ψαλμ. 50:9). Λευκά ἐνδύματα φοράει καί ὁ νεοβαπτιζόμενος ὡς ἔνδειξη τῆς γέννησής του στήν ἀληθινή ζωή. Τό λευκό γίνεται πλέον τό χρῶμα τῆς Ἀποκάλυψης, τῆς Θεοφάνειας, τῆς χάρης, ὅπως ἀναφέρει καί ὁ Ἰωάννης «ὁ Θεός φῶς ἐστιν» (Α’ Ἐπιστ. 1:5).
Ὁ Χριστός εἰκονίζεται μέ σταυροφόρο φωτοστέφανο πού φέρει στίς κεραῖες του τά γράμματα «Ο Ω Ν» καί σημαίνει «ὁ ὑπάρχων, ὁ παρών». Ὑπενθυμίζει ἔτσι ὅτι αὐτός εἶναι ἡ αὐθεντική «εἰκόνα» καί ὁμοούσιος τοῦ Πατέρα. Ὁ Θεός ἀποκαλύπτεται στό Μωυσῆ στό ὄρος Χωρήβ λέγοντάς του: «Ἐγώ εἰμί ο Ὤν» (Ἐξοδ. 3:14). Αὐτό ἀκριβῶς ἀποτυπώνεται πάνω στό φωτοστέφανο τοῦ Χριστοῦ ὡς ὁμοούσιου μέ τόν Πατέρα καί τό Ἅγιο Πνεῦμα. Τό σχῆμα τοῦ σταυροῦ μέσα στό φωτοστέφανο ἀποδίδει τό γεγονός τῆς ἀπολύτρωσης μέσω τοῦ Σταυροῦ.
Μέσα στή θεία του Δόξα ὁ Χριστός εὐλογεῖ ἔχοντας στραμμένο τό πρόσωπο στό θεατή – πρός τόν ὁποῖο ἄλλωστε ἀπευθύνεται. Ἡ χειρονομία εὐλογίας με τά δύο δάχτυλα ὑψωμένα (δείχτης καί μεσαῖος) καί τά τρία ἄλλα ἑνωμένα κάνει ἀναφορά στίς δύο φύσεις του, τή θεϊκή καί τήν ἀνθρώπινη, καί στά τρία πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος ἀντίστοιχα. Στήν κάθοδο ἀπ᾽ τό Θαβώρ ὁ Χρστός εὐλογεῖ μέ διάφορετικό τρόπο· φέρει σέ ἐπαφή τόν ἀντίχειρα μέ τόν παράμεσο καί ἔχει ὑψωμένα τά ὑπόλοιπα τρία δάχτυλα. Μέ τόν τρόπο αὐτό δηλώνονται πάλι οἱ δύο φύσεις καί τρεῖς ὑποστάσεις, ἀλλά ταυτόχρονα μέ τή θέση τους τά δάχτυλα σχηματίζουν καί τό ἑλληνικό μονόγραμμα IC XC, πού ἐπιγράφεται ὡς τίτλος σέ ὅλες τίς Ὀρθόδοξες εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ, ἀκόμα καί στή Ρωσία.
Στή «τρίκορφη σύνθεση», ὅπως περιγράφεται τό τοπίο ἀπό τό Διονύσιο ἐκ Φουρνᾶ, ὁ Χριστός πλαισιώνεται ἀπό τίς ὄρθιες μορφές τοῦ προφήτη Ἠλία ἀριστερά καί τοῦ Μωυσῆ πού κρατᾶ τίς πλάκες μέ τό Νόμο τοῦ Θεοῦ δεξιά. Αὐτοί παρουσιάζονται ὡς τά πρότυπα τῶν ἀποστόλων, γιατί σ᾽ αὐτούς ἔχει ἀποκαλυφθεῖ ὁ Θεός· στό μέν Ἠλία στό ὄρος Κάρμηλος, στό δέ Μωυσῆ στό ὄρος Σινά. Τό βουνό εἶναι ἐξάλλου στή χριστιανική παράδοση ὁ τόπος ὅπου συναντᾶται ὁ οὐρανός μέ τή γῆ, καί ἡ ἀνάβαση στό βουνό ἔχει μεταφορική ἔννοια, καθώς νοεῖται ὡς ἡ ἀνάβαση στίς βαθμίδες τῆς ἁγιότητας. Οἱ δύο προφῆτες - ἀπ᾽ τίς μεγαλύτερες μορφές τῆς Π. Διαθήκης – φέρονται νά συνομιλοῦν μέ τό Χριστό: «ἔλεγον τήν ἔξοδον αὐτοῦ ἥν ἔμελλε πληροῦν ἐν Ἱερουσαλήμ» (Λουκ. 9:31). Ὁ Χριστός γιά νά μήν παρασύρει τούς μαθητές σέ πειρασμό μέ τή σκληρή δοκιμασία τοῦ σταυροῦ, ἀλλά νά τούς προετοιμάσει καί νά τούς καταστήσει δυνατούς πνευματικά, ἐμφανίζεται μέσα στή λάμψη τῆς θείας δόξας του. Ὁ Μωυσῆς καί ὁ Ἠλίας παρασταίνονται μέ στερεότερο καί περισσότερο γήινο παράστημα ἀπ᾽ ὅτι ὁ Σωτήρας, καί συμβολίζουν ἀντίστοιχα τό Νόμο τῆς Π. Διαθήκης καί τούς προφῆτες· ἐπίσης συμβολίζουν τούς νεκρούς (ὁ Μωυσῆς) καί τούς ζωντανούς (ὁ Ἠλίας πού μετέστη στόν οὐρανό πάνω σέ ἕνα πύρινο ἅρμα). Ὁ Χριστός τούς ὑπενθυμίζει ὅτι αὐτός εἶναι ἐκεῖνος πού ἔφερε σέ ἐπαφή τό Νόμο τοῦ Μωυσῆ μέ τίς Παλαιοδιαθηκές ρήσεις τῶν προφητῶν – πού ἐδῶ ἀντιπροσωπεύονται ἀπ᾽ τόν Ἠλία – καί δηλώνει τήν ὑπεροχή του ἀπέναντι σ᾽ αὐτές τίς Γραφές μέσω τῆς μαρτυρίας τοῦ Πατέρα, «οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου…».
Σέ ἀντιπαράθεση μέ τούς δύο προφῆτες πού στέκονται ἀκίνητοι οἱ τρεῖς ἀπόστολοι κάτω ἀπό τά πόδια τοῦ Χριστοῦ, ἔντρομοι μέ ὅσα συμβαίνουν, ἀπεικονίζονται πεσμένοι πρηνεῖς. Τυφλωμένοι ἀπό τή Θεοφάνεια, τή θεϊκή ἐνέργεια, ἀποδίδονται σέ στάσεις ἔντονης κατάπληξης καί διακατέχονται ἀπό μεγάλη ταραχή καί ἀναστάτωση, εἰκονογραφώντας τή μαρτυρία τοῦ Ματθαίου: «Καί ἀκούσαντες οἱ μαθηταί ἔπεσον ἐπί πρόσωπον αὐτῶν καί ἐφοβήθησαν σφόδρα» (17:6). Στήν Ἁγία Γραφή ἔχουμε ἀκόμα ἕνα παράδειγμα ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἀδυνατεῖ νά ἀντικρίσει τή θεϊκή παρουσία: τό πρόσωπο τοῦ Μωυσῆ μετά τήν κάθοδό του ἀπό τό Σινᾶ ἀκτνοβολοῦσε τό θεῖο φῶς, ὥστε ὁ λαός τῶν Ἰσραηλιτῶν δέν μποροῦσε νά τόν ἀντικρίσει (Ἔξοδ. 34, 27-37).
Ἡ ἐνέργεια τοῦ φωτός τῆς θεϊκῆς φύσης τοῦ Χριστοῦ μεταμορφώνει σέ φῶς τούς ἀποστόλους πού ἔχουν χάσει κάθε δυνατή ἀνθρώπινη ἰσορροπία. Πραγματικά οἱ ἀπόστολοι Πέτρος, Ἰάκωβος καί Ἰωάννης ἐκλέγονται γιά τή ζωντάνια τους ὡς «ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος… σύν αὐτῷ ὄντες ἐν τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ» (Β’ Πετρ. 1:16-18). Ὁ ἐπιδέξιος τρόπος πού ἀποδίδονται οἱ στάσεις τῶν ἀποστόλων μέ τίς τρομαγμένες ἐκφράσεις τους δημιουργεῖ μιά δραματική ἐντύπωση σέ σύγκριση μέ τήν ἤρεμη μεγαλοπρέπεια καί «ἄχρονη» στάση τῶν μορφῶν πού ἀπεικονίζονται στό πάνω μέρος τῆς σκηνῆς. Ἄν ἡ ἀκινησία ἐκφράζει τήν εἰρήνη τοῦ Θεοῦ καί τήν ὑπεράνθρωπη ζωή, ἡ κινητικότητα ἀντίθετα μαρτυρεῖ τήν ἀτέλεια τῆς πνευματικῆς ζωῆς, δηλαδή τήν ἁμαρτωλή κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου. Ἄλλωστε ἡ ἴδια ἡ ἔννοια τῆς κίνησης καί ταραχῆς ἀνήκει στό γήινο κόσμο, τήν κατώτερη ἐπικράτεια καί ὄχι στήν οὐράνια πολιτεία.
Οἱ ὕμνοι πού ἀκούγονται στίς 6 Αὐγούστου, τήν ἡμέρα πού γιορτάζεται ἡ Μεταμόρφωση τονίζουν ὅτι ἡ θεϊκή δόξα φανερώνεται στούς ἀποστόλους ἀνάλογα μέ τή δυνατότητα καί τό μέτρο δεκτικότητας τοῦ καθενός νά τή δεχτεῖ. Οἱ στάσεις τους συμβολίζουν τούς διαφορετικούς τρόπους πού οἱ ἄνθρωποι ἀντιδροῦν μπροστά στή θεία ἀποκάλυψη. Ἔτσι ὁ Ἰωάννης , ὁ μικρότερος ἀπ᾽ αὐτούς, στή μέση, καί ὁ Ἰάκωβος δεξιά μέ τό πράσινο ἔνδυμα πετιοῦνται στό ἔδαφος κρατώντας τό πρόσωπό τους, μή μπορώντας νά ἀντικρίσουν τή θεϊκή ἀκτινοβολία, ἐνῶ ὁ Πέτρος ἀριστερά, ὁ μεγαλύτερος, κρατάει μέν μέ τό ἀριστερό χέρι τό πρόσωπό του, τό ἔχει ὅμως στραμμένο πρός τά ἐπάνω. Ταυτόχρονα μέ αὐτό τόν τρόπο ἀποδίδεται καί σεβασμός στό συμβολισμό τῶν ἡλικιῶν. Ἡ «θέα Θεοῦ» θεωροῦνταν ἀπό τούς πιστούς Ἰουδαίους καί χριστιανούς ὡς ἡ ἥψιστη ἐμπειρία καί ἀρετή πού θά μποροῦσε νά γνωρίσει ὁ ἄνθρωπος: «Ἐμφάνισόν μοι σεαυτόν», εἶπε ὁ Μωυσῆς στό Θεό (Ἐξοδ. 33:18). Ἡ ἐμπειρία ὅμως αὐτή φαίνεται καί σάν κάτι τό ἀκατόρθωτο: «Θεόν οὐδείς ἑώρακε πώποτε», γράφει ὁ Ἰωάννης στό Εὐαγγέλιό του (Ἰωάν. 1:18). Ἐδῶ στό Θαβώρ οἱ τρεῖς μαθητές γίνονται ἀδιάψευτοι μάρτυρες μιᾶς στιγμιαίας ἐμφάνισης τῆς θεϊκῆς δόξης: «θεασάμεθα τήν δόξαν αὐτοῦ» (Ἰωάν. 1:14). Ὁ λόγος δέν ἦταν τυχαῖος: παραβρέθηκαν (σύμφωνα μέ τό ἰδιόμελο στιχηρό τοῦ ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς) στό λαμπρό ἐκεῖνο γεγονός, «ἵνα θεωρήσαντες τά θαυμάσια» τοῦ Ἰησοῦ «μή δειλιάσωσι τά παθήματα» αὐτοῦ ἀργότερα μέ τή σταύρωση. Ἄλλωστε ἕνας ἄλλος σκοπός τῆς Μεταμόρφωσης τοῦ Χριστοῦ ἦταν καί ἡ προαγγελία «τῆς Ἀναστάσεως».
Ὁ ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς λέγει γιά τούς τρεῖς μαθητές, μάρτυρες τῆς σκηνῆς: «Οὐκοῦν οὐδέ τό φῶς ἐκεῖνο αἰσθητόν, οὐδέ οἱ ὁρῶντες αἰσθητικοῖς ἁπλῶς ὀφθαλμοῖς, ἀλλά μετασκευασθεῖσι τῇ δυνάμει τοῦ θείου Πνεύματος» (Migne P.G. 151, 433Β). Πιό κάτω λέει πάλι: Αὐτός πού θεωρεῖ τό θεῖο φῶς, θεωρεῖ τό μυστήριο τοῦ Θεοῦ. Αὐτό τό ὑπερπηδημένο κατώφλι εἶναι ἡ «ὑποστατική ὡραιότητα», ὁ θεῖος Μυσταγωγός, τό Ἅγιο Πνεῦμα. Νά γιατί ὁ Μέγας Βασίλειος εἶπε ὅτι τό φῶς πού ἔλαμψε στό Θαβώρ κατά τή Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ τό προοίμιο τῆς δόξας του κατά τή Δευτέρα Παρουσία.
Ὅταν ὁ Πέτρος εἶδε τό Χριστό σέ πλήρη δόξα καί τούς δύο προφῆτες νά στέκουν πλάι του, πρότεινε: «Ἐπιστάτα, καλόν ἐστιν ἡμᾶς ὧδε εἶναι· καί ποιήσωμεν σκηνάς τρεῖς, μίαν σοί καί μίαν Μωυσεῖ καί μίαν Ἠλίᾳ». Καθώς μιλοῦσε, «…ἐγένετο νεφέλῃ καί ἐπεσκίασεν αὐτούς…καί φωνή ἐγένετο ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε» (Λουκ. 9:33-35). Ἀποκαλύπτεται ἔτσι ὁ Πατέρας «ἐν φωνῇ» καί τό Ἅγιο Πνεῦμα «ἐν νεφέλῃ». Ὁ Πατήρ μαρτυρεῖ γιά τή θεία γενεαλογία τοῦ Ἰησοῦ, γιά νά καταλάβουν ἀργότερα οἱ μαθητές ὅτι τό πάθος του ἦταν ἑκούσιο: «Νῦν ἐδοξάσθη ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου, καί ὁ Θεός ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ» (Ἰωάν. 13:31). Ταυτόχρονα ἡ Μεταμόρφωση τοῦ «ἀναβαλλομένου τό φῶς ὡς ἱμάτιον» Σωτήρα ἀποκαλύπτει τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, τοῦ ἀγαπημένου καί ὑπερβατικοῦ Υἱοῦ, πού κατέχει τήν ἴδια δόξα μέ τόν Πατέρα· παράλληλα θυμίζει ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι φτιαγμένος «κατ᾽ εἰκόνα» Θεοῦ.
Ἡ εἰκόνα τοῦ ἁγιογράφου τοῦ δωδεκαόρτου τῆς μονῆς Διονυσίου ἀποτελεῖ τή μοναδική εἰκονογραφική παραλλαγή τοῦ θέματος τῆς Μεταμόρφωσης τοῦ Σωτήρα. Ὁ τεχνίτης εἰκονογράφος ἀκολουθώντας ἐπακριβῶς τίς εὐαγγελικές διηγήσεις συμπεριλαμβάνει στή σύνθεσή του δίπλα στό κεντρικό θέμα τίς σκηνές τῆς ἀνόδου καί καθόδου στό ὄρος Θαβώρ. Ἀριστερά βλέπουμε τό Χριστό νά προπορεύεται ἔχοντας στραμμένο τό κεφάλι πρός τούς τρεῖς μαθητές καί τό ἀριστερό χέρι ὑψωμένο σέ χειρονομία λόγου· στό δεξί χέρι κρατεῖ τό θεῖο Νόμο. Φαίνεται νά προετοιμάζει τούς μαθητές γιά τή μοναδική ἐμπειρία πού πρόκειται βιώσουν. Σκοπός του δέν εἶναι νά τούς ἐκπλήξει μέ τή Μεταμόρφωσή του, ἀλλά νά τούς ἀποκαλύψει τή θεϊκή του δόξα. Μετά τό οὐράνιο ὅραμα κατέρχονται ἀπό τήν ἄλλη πλευρά τοῦ βουνοῦ· οἱ μαθητές στρέφουν ἀνήσυχοι τό βλέμμα πρός τόν Κύριό τους πού τούς καθησυχάζει εὐλογώντας τους. Ταυτόχρονα τούς λέγει: «Μηδενί εἴπητε τό ὅραμα, ἕως οὗ ὁ υἱός τοῦ ἀνθρώπου ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ» (Ματθ. 17:9).
Ἡ παραλλαγή αὐτή συνηθίζεται ἰδιαίτερα σέ τοιχογραφίες, ἀλλά ἀπαντᾶται κάποτε καί σέ φορητές εἰκόνες. Τό γεγονός αὐτό, νά προστίθενται δηλαδή γύρω ἀπό μιά κεντρική σκηνή διάφορα δευτερεύοντα ἐπεισόδια, ἔχει στήν ἁγιογραφική τέχνη καθαρά βυζαντινή προέλευση. Τό βαθύτερο νόημα αὐτῆς τῆς πράξης ἀπορρέει ἀπό τή σκέψη ὅτι πάνω στή «θεϊκή» ἐπιφάνεια –εἰκόνα-, τό διαρκές καί αἰώνιο παρόν λαμβάνει ταυτόχρονα χώρα, κάτι πού σέ μιά «κοσμική» ἐπιφάνεια-ζωγραφικός πίνακας- παρουσιάζεται ὡς μιά ἀλληλουχία γεγονότων.
Στό παρελθόν κάθε ἁγιογράφος ἄρχιζε τή «θεία τέχνη» του μέ τήν εἰκόνα τῆς Μεταμόρφωσης. Ἐδῶ ἡ παράδοση πίστευε ὅτι ἡ σκηνή ἁγιογραφεῖται ὄχι τόσο μέ τά χρώματα τοῦ τεχνίτη, ἀλλά μέ τό ἴδιο τό Θαβώριο Φῶς. Ἡ ὁδηγός παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐκδηλώνεται στή φωτεινότητα καί λάμψη τῆς ὅλης σύνθεσης καί ἀφαιρεῖ κάθε πιθανή κατευθυντική πηγή φωτός.
Τό μήνυμα πού ἐκπέμπει στούς πιστούς ἡ εἰκόνα εἶναι ὅτι ἀφοῦ μέ τό βάπτισμα ἔχουν γίνει μέτοχοι στό μυστήριο τῆς Ἀνάστασης (πού προεικονίζει ἡ Μεταμόρφωση), καλοῦνται τώρα νά μεταμορφώνονται ὁλοένα καί περισσότερο μέ τή χάρη τοῦ Κυρίου (Β’ Κορινθ. 3:18)

Μεταμόρφωση-όρος Θαβώρ-δόξα της Θεότητος


Η Μεταμόρφωση του Χριστού επάνω στο όρος Θαβώρ έγινε λίγο προ του Πάθους Του, και συγκεκριμένα σαράντα ημέρες πριν πάθει και σταυρωθεί. Άλλωστε, ο σκοπός της Μεταμορφώσεως ήταν να στηριχθούν οι Μαθητές στην πίστη ότι αυτός είναι ο Υιός του Θεού και να μη κλονισθούν για όσα θα έβλεπαν τις ημέρες εκείνες. Στα τροπάρια της Εκκλησίας φαίνεται αυτή η αλήθεια.Σε ένα ψάλλουμε: «Προ του τιμίου σταυρού σου και του πάθους, λαβών ους προέκρινας των ιερών μαθητών προς το Θαβώριον Δέσποτα, ανήλθες όρος». Και στο Κοντάκιο της εορτής λέγεται: «...ίνα όταν σε ίδωσιν σταυρούμενον το μεν πάθος νοήσωσιν εκούσιον τω δε κόσμω κηρύξωσιν ότι συ υπάρχεις αληθώς του Πατρός το απαύγασμα».
Επομένως, κανονικά η Μεταμόρφωση του Χριστού έπρεπε να εορτάζεται τον μήνα Μάρτιο, ανάλογα με το πότε εορτάζεται κάθε χρόνο το Πάσχα. Επειδή, όμως, ο χρόνος αυτός συμπίπτει με την περίοδο της Τεσσαρακοστής και δεν θα μπορούσε να εορτασθεί πανηγυρικά, γι' αυτό η εορτή μεταφέρθηκε την 6ην Αυγούστου. Η ημερομηνία αυτή δεν είναι τυχαία, αφού προηγείται σαράντα ημέρες από την εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβίου), η οποία είναι σαν την Μ. Παρασκευή.
Τα γεγονότα της εορτής διασώζονται και από τους τρεις λεγομένους συνοπτικούς Ευαγγελιστές, γιατί η Μεταμόρφωση αποτελεί κεντρικό γεγονός στην ζωή του Χριστού και περικλείει πολλά θεολογικά μηνύματα.
Η λέξη μεταμόρφωση δηλώνει την αλλαγή της μορφής. Δηλαδή σε μια συγκεκριμένη στιγμή ο Χριστός αποκάλυψε αυτό που κρυπτόταν, φανέρωσε την δόξα της θεότητος, με την οποία ήταν ενωμένη η ανθρώπινη φύση από την στιγμή της συλλήψεως στην κοιλία της Θεοτόκου. Ο Χριστός με την μεγάλη Του φιλανθρωπία κάλυπτε αυτό που είχε πάντοτε, ώστε να μη «καούν» οι Μαθητές, λόγω της ακαταλληλότητός τους, επειδή δεν είχαν ακόμη προετοιμασθεί.Ο Χριστός εκείνη την ώρα μεταμορφώθηκε, «ουχ ο ουκ ην προσλαβόμενος, ουδέ εις όπερ ουκ ην μεταβαλόμενος, αλλ' όπερ ην τοις οικείους μαθηταίς εκφαινόμενος» (αγ. Ιωάννης Δαμασκηνός). Αυτό σημαίνει ότι ο Χριστός δεν προσέλαβε κάτι που δεν είχε, ούτε μεταβλήθηκε σε κάτι που δεν ήταν, αλλά φανέρωσε στους Μαθητές Του αυτό που ήταν. Ουσιαστικά όταν κάνουμε λόγο για Μεταμόρφωση εννοούμε ότι έδειξε την δόξα της θεότητός Του, που την κρατούσε αφανή στο φαινόμενο σώμα, επειδή οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να την αντικρύσουν.
Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος θα πει ότι ο Χριστός δεν έδειξε ολόκληρη την θεότητα, αλλά μια μικρή ενέργειά της. Και αυτό ο έκανε αφ' ενός μεν για να πληροφορήσει για το ποια είναι η θεϊκή δόξα της Βασιλείας, αφ' ετέρου δε από φιλανθρωπία, ώστε να μη χάσουν και την ζωή τους ακόμη, βλέποντας ολόκληρη την δόξα της θεότητος. Γι' αυτό, το μυστήριο της Μεταμορφώσεως είναι και αποκάλυψη της Βασιλείας, αλλά και έκφραση της αγάπης και της φιλανθρωπίας του Θεού.Γίνεται λόγος στα λειτουργικά κείμενα ότι κατά την Μεταμόρφωση ο Χριστός θεούργησε την ανθρώπινη φύση που προσέλαβε. Αυτό, όμως, λέγεται με μια ορισμένη έννοια και δεν σημαίνει ότι τότε μόνο θεουργήθηκε η ανθρώπινη φύση. Κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό η ανθρώπινη φύση θεουργήθηκε, δηλαδή θεώθηκε, από την υποστατική ένωση και κοινωνία με τον Θεό Λόγο, που έγινε από την στιγμή της συλλήψεώς Του στην κοιλία της Θεοτόκου, την ημέρα του Ευαγγελισμού. Τότε, η θεότητα θέωσε την ανθρώπινη φύση, ενώ η ανθρώπινη φύση θεώθηκε (άγ. Γρηγόριος Θεολόγος). Κατά την Μεταμόρφωση του Χριστού φανερώθηκε στους Μαθητάς αυτή η θεουργηθείσα ανθρώπινη φύση από την πρόσληψή της από τον Θεό Λόγο. Προηγουμένως ήταν άγνωστη, τώρα έγινε φανερά. Με αυτήν την έννοια γίνεται λόγος σε μερικά τροπάρια για θεουργία της ανθρώπινης φύσεως κατά την Μεταμόρφωση.
Αυτό ακριβώς το γεγονός μάς οδηγεί στην άποψη ότι στο Θαβώρ δεν έχουμε μόνο Μεταμόρφωση, αποκάλυψη του Χριστού, αφού πραγματικά τότε έδειξε μερικές ακτίνες της θεότητός Του, αλλά και μεταμόρφωση των Μαθητών. Οι Μαθητές αξιώθηκαν να δουν την θεουργία της ανθρώπινης φύσης του Χριστού, ακριβώς γιατί μεταμορφώθηκαν αυτοί οι ίδιοι. Οι Πατέρες κάνουν λόγο για εναλλαγή των Μαθητών. «Ενηλλάγησαν ουν και ούτω την την εναλλαγήν είδον» (άγ. Γρηγόριος Παλαμάς). Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει εναλλαγή, Μεταμόρφωση του Χριστού, αλλά αυτό έγινε γνωστό, γιατί υπήρξε και εναλλαγή, μεταμόρφωση των Μαθητών.Η μεταμόρφωση των Μαθητών έγινε σε όλη τους την ψυχοσωματική ύπαρξη. Οι Μαθητές δεν είδαν το θειό φως μόνο με τον νου τους, που είναι ο οφθαλμός της ψυχής, αλλά και με αυτές τις σωματικές αισθήσεις, οι οποίες όμως προηγουμένως δυναμώθηκαν από την άκτιστη ενέργεια του Θεού και μεταμορφώθηκαν για να τον δουν. Οι σωματικοί οφθαλμοί είναι τυφλοί ως προς το φως του Θεού, επειδή οι οφθαλμοί του ανθρώπου είναι κτιστοί και δεν μπορούν ναδουν το άκτιστο Φως. Γι' αυτό και αλλοιώθηκαν από την ενέργεια του Θεού και αξιώθηκαν να δουν την δόξα του Θεού (άγ. Γρηγόριος Παλαμάς).
Η Μεταμόρφωση του Χριστού δείχνει τί ακριβώς και ποιά είναι η Εκκλησία, αλλά και ποιός είναι ο σκοπός της. Στην Εκκλησία ανήκουν οι Προφήτες και οι Απόστολοι και εκείνοι που δέχονται την αποκαλυπτική τους θεολογία και αγωνίζονται να βρίσκωνται στην ίδια προοπτική. Υπάρχουν, βέβαια, πολλοί βαθμοί μεθέξεως, αλλά τουλάχιστον ο άνθρωπος πρέπει να βρίσκεται στο στάδιο της καθάρσεως.Φαίνεται ακόμη και ποιός είναι ο βαθύτερος και ουσιαστικότερος σκοπός της Εκκλησίας. Και αυτός είναι να οδηγήση τον άνθρωπο στην θέωση, που είναι η όραση του ακτίστου φωτός. Όλο το έργο των ποιμένων αποβλέπει σε αυτόν τον υψηλό στόχο. Η θέωση, λοιπόν, δεν αποτελεί πολυτέλεια για την χριστιανική ζωή, αλλά είναι η μυστική εντελέχεια και ο βαθύτερος σκοπός της. Τόσο τα μυστήρια όσο και η άσκηση αποβλέπουν σε αυτήν την κατάσταση. Όταν απομονωθούν από αυτήν, τότε ειδωλοποιούνται.
Το άκτιστο φως είναι βίωση της βασιλείας του Θεού, είναι το βρώμα των επουρανίων. Παράλληλα, όμως, είναι πρόγευση των μελλόντων αγαθών. Η Μεταμόρφωση δείχνει τί είναι η Βασιλεία του Θεού και τί θα είναι η μελλοντική κατάσταση. Ο Θεάνθρωπος θα βρίσκεται στο μέσον των θεουμένων, οι οποίοι θα ευφραίνωνται από την παρουσία και την δόξα του Θεού, κατά διαφόρους βαθμούς και κατά ποικίλη μέθεξη της ακτίστου Χάριτος. Θα εφαρμοστή κατ’ αυτόν τον τρόπο ο ψαλμός του Δαυίδ: "Ο θεός έστη εν συναγωγή θεών, εν μέσω δε θεούς διακρινεί" (Ψαλμ. πα', 1). Ο Χριστός, και γενικά ο Τριαδικός Θεός, θα είναι ο κατά φύσιν Θεός, και οι άγιοι θα είναι θεοί κατά μετοχή και κατά Χάρη. Επομένως, η μέλλουσα Βασιλεία, όπως και η παρουσία μας μέσα στην Εκκλησία, δεν είναι μια συνάθροιση ευσεβών ανθρώπων, αλλά μια συναγωγή, ένας εκκλησιασμός κατά χάριν θεών, στην πραγματικότητα "θεουμένων εκ του κατά φύσιν όντος Θεού" (άγ. Συμεών Θεσσαλονίκης).
Όπως όλες οι Δεσποτικές εορτές δεν είναι μόνον απόλυτα Χριστολογικές, αλλά ανθρωπολογικές και σωτηριολογικές, το ίδιο ισχύει και με την Μεταμόρφωση του Χριστού. Ο Χριστός με την Μεταμόρφωσή Του έδειξε την θέωση της ανθρωπίνης φύσεως, αλλά και την δόξα όσων θα ενωθούν με Αυτόν. Γι’ αυτό, άλλωστε, το γεγονός της Μεταμορφώσεως αποτελεί κεντρικό σημείο της σωτηριολογικής διδασκαλίας της Εκκλησίας, αφού δείχνει ποιός είναι ο σκοπός της υπάρξεως του ανθρώπου.Για να φθάση όμως κανείς στην βίωση της δόξας της θεώσεώς του, στην μέθεξη, δηλαδή, της θεοποιού ενεργείας του Θεού, πρέπει να περάση από την κάθαρση της καρδιάς. Και αυτό γίνεται γιατί ο Χριστός φωτίζη τον άνθρωπο κατά την αναλογία της καθαρότητος της καρδιάς του. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος θα πη χαρακτηριστικά: "Δια τούτο καθαρτέον πρώτον εαυτόν, είτα τω καθαρώ προσομιλητέον". Συμβαίνει με το νοητό φως ό,τι και με το αισθητό φώς. Όπως το αισθητό φως φωτίζει τους υγιείς οφθαλμούς του σώματος, έτσι και το άκτιστο φως φωτίζει τον καθαρό νού και την λελαμπρυσμένη καρδία (άγ. Νικόδημος αγιορείτης).
Οι Πατέρες, μιλώντας για την Μεταμόρφωση του Χριστού και την μέθεξη της θείας δόξης, κάνουν λόγο για προσωπική ανάβαση στο όρος της θεοπτίας. Συνεχής είναι η κραυγή της Εκκλησίας: "λάμψον και ημίν τοις αμαρτωλοίς το φως σου το αΐδιον". Και σε μια σχετική ευχή κατά την πρώτη ώρα αισθανόμαστε την ανάγκη να παρακαλέσουμε τον Χριστό: "Χριστέ, το φως το αληθινόν, το φωτίζον και αγιάζον πάντα άνθρωπον ερχόμενον εις τον κόσμον σημειωθήτω εφ’ ημάς το φως του προσώπου σου, ίνα εν αυτώ οψόμεθα φως το απρόσιτον". Χρειάζεται διαρκής άνοδος και εξέλιξη. Στην Εκκλησία ομιλούμε για εξέλιξη του ανθρώπου όχι από τον πίθηκο στον άνθρωπο, αλλά από τον άνθρωπο στον Θεό. Και αυτή η εκκλησιαστική θεωρία της εξελίξεως δίνει νόημα ζωής και ικανοποιεί όλα τα εσωτερικά προβλήματα και τις υπαρξιακές ανησυχίες του ανθρώπου.
Ο άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής διδάσκει ότι ο Χριστός δεν φαίνεται κατά τον ίδιο τρόπο σε όλους, αλλά στους αρχαρίους φαίνεται με την μορφή του δούλου, ενώ σ’ εκείνους που ανεβαίνουν στο όρος της θεοπτίας φαίνεται "εν μορφή Θεού".Οι τρεις Μαθητές επάνω στο Θαβώρ, μόλις είδαν την δόξα του προσώπου του Χριστού, ομολόγησαν: "Κύριε, καλόν εστιν ημάς ώδε είναι, ει θέλεις, ποιήσωμεν ώδε τρεις σκηνάς, σοί μίαν και Μωσεί μίαν και μίαν Ηλία" (Ματθ. ιζ', 4). Ερμηνεύοντας αυτήν την επιθυμία των Μαθητών, ο άγιος Μάξιμος λέγει ότι οι τρεις σκηνές είναι της πράξεως, της θεωρίας και της θεολογίας. Της πρώτης σκηνής (πράξεως) τύπος ήταν ο Ηλίας ως ανδρείος και σώφρων, της δευτέρας (θεωρίας) ο Μωϋσής ως νομοθέτης και δικαιοδότης, της τρίτης σκηνής (θεολογίας) τύπος ήταν ο Δεσπότης Χριστός, επειδή ήταν τέλειος σε όλα.
Στην ερμηνευτική αυτήν ανάλυση φαίνονται οι τρεις βαθμίδες της πνευματικής ζωής, που συνιστούν την πνευματική ανάβαση του ανθρώπου στο όρος Θαβώρ, που είναι η κάθαρση, ο φωτισμός και η θέωση. Έτσι, δεν πρόκειται για μια τοπική ανάβαση, αλλά για μια τροπική εξέλιξη. Αν δούμε προσεκτικά όλη την εκκλησιαστική ζωή, και την σωτηριολογική διδασκαλία των αγίων Πατέρων θα διαπιστώσουμε ότι γίνεται διαρκώς λόγος για τα τρία αυτά στάδια της πνευματικής ζωής, που συνιστούν διαφορετική μέθεξη της Χάριτος του Θεού από τον άνθρωπο. Αν η πνευματική ζωή δεν έχη αυτήν την αναφορά και εξέλιξη, τότε ή ειδωλοποιείται ή ηθι-κοποιείται.
Η Μεταμόρφωση του Χριστού μας δείχνει τί ακριβώς είναι η ορθόδοξη θεολογία. Από την διδασκαλία της Εκκλησίας γνωρίζουμε ότι η θεολογία δεν είναι στοχασμός και εγκεφαλικές γνώσεις, αλλά μέθεξη της θεοποιού ενεργείας, θεωρία του ακτίστου Φωτός καί, βεβαίως, θέωση του ανθρώπου. Όταν κάνουμε λόγο για θεολογία εννοούμε εμπειρία και θεοπτία.
Συμπερασματικά πρέπει να πούμε ότι η Μεταμόρφωση του Χριστού αποτελεί κεντρικό γεγονός στην ζωή του Χριστού, αλλά και βασικό σημείο στην ζωή του ανθρώπου. Γι’ αυτό δεν μπορεί να αναλυθή με καλές, ηθικές σκέψεις και συναισθηματικές εξάρσεις, αλλά μέσα στα πλαίσια της ορθοδόξου θεολογίας. Άλλωστε, ζούμε μέσα στην Εκκλησία και δεν επιδιώκουμε απλώς να γίνουμε καλοί άνθρωποι, αλλά κατά Χάριν θεοί. Σε αυτό το ύψος μας καλεί η εκκλησιαστική ζωή και η ορθόδοξη θεολογία

Υπεράγαθε Δέσποινα Θεοτόκε, η μετά Θεόν ελπίς πάντων των περάτων της γης


Υπεράγαθε Δέσποινα Θεοτόκε, επάκουσον της οικτράς μου δεήσεως και μη καταισχύνης με από της προσδοκίας μου,η μετά Θεόν ελπίς πάντων των περάτων της γης. Τον βρασμόν της σαρκός μου κατάσβεσον. Τον εν τη ψυχή μου αγριότατον κλύδωνα κατεύνασον. Τον πικρόν θυμόν καταπράϋνον.
Τον τύφον και την αλαζονείαν της ματαίας οιήσεως εκ του νοός μου αφάνισον. Τας νυκτερινάς φαντασίας των πονηρών πνευμάτων και τας μεθημερινάς των ακαθάρτων εννοιών προσβολάς εκ της καρδίας μου μείωσον. Παίδευσόν με την γλώσσαν λαλείν τα συμφέροντα. Δίδαξον τους οφθαλμούς μου βλέπειν ορθώς της αρετής την ευθύτητα. Τους πόδας μου τρέχειν ανυποσκελίστως ποίησον την μακαρίαν οδόν των του Θεού εντολών. Τας χείρας μου αγιασθήναι παρασκεύασον , ίνα αξίως αίρω αυτάς προς τον Ύψιστον. Κάθαρόν μου το στόμα, ίνα μετά παρρησίας επικαλείται Πατέρα τον φοβερόν Θεόν και πανάγιον. Άνοιξόν μου τα ώτα, ίνα ακούω αισθητώς και νοητώς τα υπέρ μέλι και κηρίον γλυκύτερα των αγίων Γραφών λόγια , και βιώ κατ ‘ αυτά από σου κραταιούμενος.
… Δια γαρ σου , πανύμνητε και υπεράγαθε Δέσποινα, περισώζεται πάσα βροτεία φύσις αινούσα και ευλογούσα Πατέρα, Υιόν και Άγιον Πνεύμα, την παναγίαν Τριάδα και ομοούσιον, πάντοτε, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

Καταφυγή και προσευχή στη Μητέρα της Ζωής και Μητέρα όλων μας


Κάθε χρόνο στις 15 Αυγούστου εορτάζουμε την Κοίμηση και Μετάσταση της Θεοτόκου, που ονομάζεται και Πάσχα του καλοκαιριού. Αν η μνήμη ενός Αγίου αποτελή αφορμή χαράς και πανηγύρεως για όλη την Εκκλησιαστική Κοινότητα, η Κοίμηση της Θεοτόκου είναι χαρά και πανηγύρι υπέρλαμπρο για όλη την Ορθόδοξη οικουμένη.
Η Παναγία είναι η Μητέρα του Χριστού και επομένως είναι Μητέρα της ζωής και αιτία της ανθρωπίνης σωτηρίας. “Μετέστης προς την ζωήν μήτηρ υπάρχουσα της ζωής”. Έπρεπε όμως και αυτή, όπως όλοι οι άνθρωποι, να πληρώση το “κοινόν χρέος”, να γνωρίση τον θάνατο, που δεν είναι δημιούργημα του Θεού, αλλά αποτέλεσμα της αμαρτίας. Βέβαια, με την Ανάσταση του Χριστού καταργήθηκε ο θάνατος και οι ψυχές των δικαίων προγεύονται τον Παράδεισο. Τα σώματά τους θα αναστηθούν πνευματικά και άφθαρτα κατά την Δευτέρα παρουσία του Χριστού και θα ενωθούν το καθένα με την δική του ψυχή. Όμως, κατά θεία παραχώρηση και φιλανθρωπία, υφίσταται ο πρόσκαιρος χωρισμός της ψυχής από το σώμα, για να μη γίνη “τό κακόν αθάνατον”. Διαλύεται στον τάφο το ανθρώπινο σώμα μέχρι την κοινή εξανάσταση. Αλλά το θεοδόχο σώμα της Παναγίας, αυτό το σώμα που εβάστασε για εννέα μήνες και εγαλούχησε ως βρέφος τον Θεόν Λόγον, δεν ήταν δυνατόν να το κρατήση ο τάφος. Τρείς ημέρες μετά την κοίμησή της “μετέστησεν αυτήν προς τας εκείθεν μονάς, Χριστός ο εξ’ αυτής άνευ σποράς γεννηθείς”. Το σώμα της αναστήθηκε, ενώθηκε με την καθαρή ψυχή της καί, πνευματικό και άφθαρτο, αναλήφθηκε στους ουρανούς, για να είναι πάντοτε στους αιώνας των αιώνων κοντά στον Υιό και Θεό της. “Διό θνήσκουσα, σύν τω Υιώ εγείρη διαιωνίζουσα” (Κοσμάς ο Ποιητής, α’ ωδή Κανόνος στην Κοίμηση της Θεοτόκου).
Στο τελευταίο μυστήριο της ζωής της, την ένδοξη Κοίμηση της, έπρεπε να είναι παρόντες όλοι οι “αυτόπται του Λόγου και υπηρέται”, δηλαδή οι Απόστολοι και οι Άγιοι Ιεράρχες, όπως ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης και ο διδάσκαλος του Άγιος Ιερόθεος, πρώτος Επίσκοπος Αθηνών. Γι’ αυτό με τρόπο θαυμαστό μαζεύτηκαν όλοι από τα πέρατα της οικουμένης, για να προπέμψουν το Θεοδόχο και ακραιφνέστατο σώμα της. “Θεία δυνάμει περαιωθέντες την Σιών κατελάμβανον και προς ουρανόν επειγομένην, προέπεμπον την ανωτέραν των Χερουβίμ”.
Την Μετάσταση της Θεοτόκου, δηλαδή την Ανάσταση και Ανάληψη του σώματός της, βεβαιώνουν πολλοί Θεοφόροι Πατέρες της Εκκλησίας μας, όπως οι Άγιοι, Ανδρέας ο Κρήτης, Ιωάννης ο Δαμασκηνός, Γρηγόριος ο Παλαμάς, Μάρκος ο Εφέσου, Θεόδωρος ο Στουδίτης και άλλοι. Αλλά και στην υμνολογία της Εκκλησίας μας το γεγονός αυτό τονίζεται και ψάλλεται πανηγυρικά.: “Την εν πρεσβείαις ακοίμητον Θεοτόκον, και προστασίαις αμετάθετον ελπίδα, τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησεν· ως γαρ ζωής Μητέρα προς την ζωήν μετέστησεν, ο μήτραν οικήσας αειπάρθενον”. (Κοντάκιο Εορτής).
Η έξοδος της Παναγίας υπήρξε ένδοξη, όπως και όλη η επίγεια ζωή της. Φυσικά γνώρισε και αυτή τον πόνο, αφού αυτός είναι συνυφασμένος με την ζωή του ανθρώπου μετά την πτώση. Δεν υπάρχει περίπτωση να μην πονέση κανείς στην ζωή του, γι’ αυτό σημασία έχει το πώς αντιμετωπίζει τις αναποδιές και τις θλίψεις που προκαλούν τον πόνο. Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζονται έχει σχέση με την νοοτροπία του καθενός και την όλη προσωπικότητά του. Οι αρρώστιες και ο θάνατος αποτελούν οριακά σημεία της ανθρωπίνης ζωής και σε αυτές τις περιπτώσεις είναι δύσκολο να υποκριθή κανείς. Έτσι φανερώνεται η πνευματική του κατάσταση, το ποιος πραγματικά είναι. Η κοίμηση των Αγίων, όπως άλλωστε και όλη η ζωή τους, είναι κάτι το εκπληκτικό. Βλέπεις ένα πρόσωπο ήρεμο, γαλήνιο, ειρηνικό, χωρίς άγχος και τρόμο, να περιμένη την έξοδο από την ζωή αυτή με τέτοια λαχτάρα, όπως κάποιος που λείπει από την αγαπημένη του πατρίδα πολλά χρόνια και τώρα, επί τέλους, επιστρέφει στον τόπο που λατρεύει.
Τους ανθρώπους του Θεού δεν τους στενοχωρούν οι θλίψεις, αντίθετα μάλιστα, τους πλαταίνουν τον νού και την καρδιά και τους ανοίγουν νέους ορίζοντες κατά το Γραφικό, “εν θλίψει επλάτυνάς με” και “εν παντί θλιβόμενοι αλλ’ ου στενοχωρούμενοι”. Μια αγιασμένη ύπαρξη έλεγε: “Ο άνθρωπος που θα με κάνη να στενοχωρηθώ δεν έχει γεννηθεί ακόμα”. Επομένως, το πρόβλημα στη ζωή δεν είναι οι θλίψεις, που πάντα θα υπάρχουν, αλλά ο τρόπος με τον οποίον αντιμετωπίζονται. Και αυτός ο τρόπος πρέπει να είναι τέτοιος που να βοηθά στο να αποφεύγεται η σύγχυση και η απόγνωση και να διατηρείται η ειρήνη της ψυχής. Ως τέτοιος προτείνεται από την μακρόχρονη πείρα της Εκκλησίας η απόλυτη εμπιστοσύνη στο θέλημα του Θεού, καθώς και η καταφυγή και προσευχή στην Μητέρα της Ζωής και Μητέρα όλων μας.

Πεπικοιλμένη τη θεία δόξη..., γράφει ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προικονήσου Ιωσήφ


Αύγουστος με ήλιο που τρυπάει την πέτρα. Αύγουστος με μελτέμι που διακόπτει τον καύσωνα και παρηγορεί. Αύγουστος που πασπαλίζει με μυρωμένη αλισάχνη το πρόσωπο. Αύγουστος με αψειά μυρωδιά ρίγανης καὶ θυμαριού. Αύγουστος με πανσέληνο λίρα χρυσή παλαιάς κοπής. Αύγουστος με τρυγητούς και σταφυλοπατήματα. Αύγουστος με καμπάνες, με Παρακλήσεις και με Λειτουργίες σε ταπεινά ξωκκλήσια στ’ ακρογιάλια και στις βουνοπλαγιές...
    Αύγουστος ελληνικός, ορθόδοξος, της Ρωμηοσύνης Αύγουστος! Και καταμεσής του, μύρον εκκενωθέν, το μέγα Όνομα! Ἡ Μεγάλη, ἡ Μεγαλόχαρη, ἡ Μεγαλοδύναμη, ἡ Μεγαλόδοξη Παναγιά! Η Περιστερά η ασημομάλαμη, η μεγαλοφτέρουγη, με τα μετάφρενα εν χλωρότητι χρυσίου. Πεποικιλμένη της θεία δόξη. Με εσθήτα φωτός, υπέρλαμπρη, εν κροσσωτοίς χρυσίου περιβεβλημένη. Ολόφωτη! Αρχόντισσα! Στεφανωμένη μ’ αμπερόριζα και με βασιλικά, πολλά βασιλικά, σγουρά, πλατύφυλλα κι αθάνατα. Βασίλισσα! Παντάνασσα! Θεοχαρίτωτη! Χρυσοπλοκότατος πύργος της αρετής και της αγιότητας. Ηλιοστάλαχτος θρόνος, καθέδρα του Βασιλέως. Ολόδροση μέσα στην κάψα του κόσμου. Ήρεμη, ήσυχη, ειρηνική, μα κι ολοζώντανη πάνω στο ζωαρχικὸ νεκροκρέβατό της. Αθανασίας πλήρης μέσα στο θάνατο του πάναγνου κορμιού. Υπνοι γρηγορούσα στη Χώρα των Ζώντων. Γλυκοσωπαίνει πρεσβεύουσα διηνεκώς για τα παιδιά της. Ακινητεί σπεύδουσα σε βοήθεια των επικαλουμένων. Μάννα Παναγιά!... Δική μας Παναγιά!... Μουχλιώτισσα του Φαναρίου Παναγιά, τεμέτερον Παναΐα Σουμελιώτισσα, Προικοννησιώτισα Παναγιά, Παλατιανή, Κουταλιανή, Καφατιανή, Φανερωμένη, Ξενητεμένη Ἰμβριώτισσα! Γλυκοπαναγία μας!... Ανθρώπινη Παναγιά!... Του Θεού Μητέρα Παναγιά!...
     Απόστολοι εκ περάτων θεαρχίῳ πνεύματι συναθροίσθηκαν για να συστείλουν «πεφρικυϊαις χερσί» και να κηδέψουν άξια το θεοδόχο σώμα. Θεόφρονες άνδρες, σεμνά γύναια, παρθένες νεάνιδες, σώφρονες γέροντες, παιδιά απειρόκακα, θρηνούν με ολόγλυκα δάκρυα και γεραίρουν με αναξιφόρμιγγες ύμνους ευλαβείας πολλής την σεβάσμια Κοίμηση της Αειπάρθενης Κόρης.Αρχάγγελοι με σάλπιγγες νικητικὲς μεγαλόφωνες, Άγγελοι με λαμπάδες μελισσοκέρινες στα χέρια, Ἑξαφτέρουγα με θυμιατά που καίνε μαστίχα χιώτικη και δάκρυ λιβάνι, Χερουβείμ με μυρσίνες και δάφνες δοξαστικές, Δυνάμεις με λάβαρα αναστάσιμα και σύμβολα θριαμβικά, Εξουσίες με χρυσοφιλντισένια διαδήματα, Θρόνοι με πορφυροβελούδινες οθόνες μαλαμοκέντητες, Αρχὲς με αλαβάστρινες μυροδόχες γεμάτες πευκόμυρο, και Κυριότητες με αυλούς, με κύμβαλα, με τύμπανα, με κιθάρες, με σαντούρια, με σήριγγες, με λύρες, με σαμβύκες με κανονάκια και κάθε λογής γλυκόηχο όργανο μουσικό, συνοδεύουν το άγιο ξόδι και την πασχαλινή πορεία της Κυρίας τους προς την Οδό, την Αλήθεια και τη Ζωή.
     Ὁ Πατέρας υποδέχεται τη Θυγατέρα της υπακοής. Ὁ Υιός ανοίγει την αγκαλιά Του στην απειρόγαμη Μητέρα Του. Το Πνεύμα το Άγιο επισκιάζει εν ευφροσύνη τη γνώριμή Του παμπάρθενη Χρυσαλλίδα της Ζωής. Ουρανός και γη πανηγυρίζουν τη θεία Μετάσταση της Θεομήτορος! Λαός νηστεμένος, παρακεκλημένος, κατανυκτικός, θεομητορικής ευλαβείας πλήρης, υψώνει χέρια ικετευτικά: «Και Σε μεσίτριαν ἔχω πρὸς τὸν Φιλάνθρωπον Θεόν...», ξέροντας πώς Αυτή που «εν της Γεννήσει την παρθενίαν εφύλαξε», «εν της Κοιμήσει τον κόσμον ου κατέλιπε». Απλώς «μετέστη προς την Ζωήν, Μήτηρ υπάρχουσα της Ζωής», κι εκεί, «πεποικιλμένη της θεία δόξη», με τις πολλές και παρρησίας μητρικής πλήρεις πρεσβείες Της, λυτρώνει από τον θάνατο την ψυχή του. Λαός μνήμων των ευεργεσιών της Υπερμάχου Στρατηγού της ευσεβείας, λαός χάριτος, συναγμένος στην ελάχιστα πενθήρη και περίσσια θυμήρη Θεομητορική σύναξη του Δεκαπενταυγούστου, απιθώνει στα πόδια Της τα βάσανα και τους καημούς του, αφήνει στα χέρια Της τις ελπίδες και τα όνειρά του και πανηγυρίζει εν ευφροσύνη τα θεία μεγαλεία της μετά Θεὸν Καταφυγής και Προστασίας του..

Πέμπτη, 2 Αυγούστου 2018

Χαίρε Παντάνασσα, Χαίρε Βασίλισσα των αγγέλων,Δέσποινα του κόσμου

Η Θεοτόκος, η μητέρα του Κυρίου μας, έζησε σύμφωνα με τους Πατέρες πενήντα πέντε χρόνια και πλέον. Το τέλος της επίγειας ζωής της, κατά την παράδοση τησ Εκκλησίας το πληροφορήθηκε τρεις ημέρες νωρίτερα απο τον γνωστό σ' εκείνην αρχάγγελο Γαβριήλ ο οποίος της είπε ότι είναι καιρός να πάει κοντά στον Υιό της. Ετσι με πόθο να συναντήσει τον Υιό και Θεό της, η Μαρία ανέβηκε στο όρος των Ελαίων για να προσυχηθεί. Αφού προσευχήθηκε γύρισε στο σπίτι της στα Ιεροσόλυμα, έστειλε μήνυμα στούς γνώστους και στους Αποστόλους. Οταν όλοι συγκεντρώθηκαν τους διαβεβαίωσε πως δεν θα τους αφήσει ορφανούς και πως θα εποπτεύει ολόκληρο τον κόσμο. Οταν όλα είχαν τελείωσει ένας βροντερός ήχος συγκλόνισε το σπίτι της Παναγίας.Επείτα υψώνοντας τα δύο της χέρια στον ουρανό, προσευχήθηκε για την ειρήνη όλου του κόσμου και ευλόγησε τους Απόστολους. Υστερα ξάπλωσε στο κρεβάτι και αφού τακτοποίησε το σώμα της παρέδωσε την Πανάγια ψυχή της στα χέρια του Υιού της. H θαυμαστή παράσταση των Αποστόλων στις τελευταίες στιγμές της Θεοτόκου υποδηλώνει το θέλημα του Θεού να μην παραμένει ο άνθρωπος μόνος του στο τέλος της ζωής του. Το τέλος ενός ανθρώπου είναι ενα εκκλησιαστικό γεγονός μέσα στο σώμα της εκκλησίας. Ο χριστιανός δεν είναι ποτέ μόνος. Τον χαιρετά η Στρατευόμενη και τον υποδέχεται η Θριαμβεύουσα. Αν λοιπόν η έξοδος ενός απλού μέλους είναι γεγονός εκκλησιαστικό, τότε η έξοδος της Πρώτης γυναίκας μέσα στην εκκλησία είναι το κατ' εξοχήν γεγονός. Απήχηση της αλήθειας αυτής είναι ο πάνδημος εορτασμός της Θεοτόκου.


Η γιορτή αυτή στην Ορθοδοξία αποτελεί ενα δεύτερο Πάσχα. Με τον τρόπο αυτό η εκκλησια εκδηλώνει την πίστη και την ελπίδα οτι, όπως το πρώτο μέλος της η Παναγία πέρασε στην ζωή και την χαρά του ουρανού, έτσι και κάθε πιστό μέλος της θα περάσει στο φώς και στην χαρά του ουρανού ακολουθώντας το δρόμο του Αναστημένου Χριστού και της Παναγίας Μητέρας Του. <<Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε, Γεσθήμανη τω χωρίω, κησεύσατε μου το σώμα>> και συ Υιέ και Θεέ μου παράλαβε και το πνεύμα μου>>.. Κατά την ιστορική και εικονογραφημένη παράδοση, η Θεοτοκός παρέδωσε το πνεύμα της στα χέρια του Υιού και Θεού. Ετσι βλέπουμε ότι στην κοίμηση της Θεοτοκού παρέστη ολόκληρο το σώμα της εκκλησίας , με επικεφαλής τον Κύριο Ιησού. Η εκκλησία κηδεύει το σώμα της Θεομήτορος και η Κεφαλή της, ο Ιησούς Χριστός παραλαμβάνει την παναγία ψυχή της στον ουρανό.
     Η Θεοτόκος είχε παραστεί στίς τελευταίες στιγμές του Εσταυρωμένου. Τώρα ο Κύριος συμπαρίσταται στις τελευταίες στιγμές της Μητέρας Του. Τότε ο Ιησούς παρέδωσε την Μητέρα του στην φροντίδα του απόστολου Ιωάννη - τώρα πια παραλαμβάνει μόνος του την πάναγνη την ψυχή της. Οταν η Θεοτόκος παρέδωσε το πνεύμα της οι απόστολοι κήσευσαν το θεοδόχο σώμα της με πολλή ευλάβεια, μεγάλη λαμπαδοφορία και επιτάφιους ύμνους στο χωρίο Γεσθημανή λίγο έξω απο τα Ιεροσολύμα. Μετα απο τρείς ημέρες ο τάφος βρέθηκε κενός. Σε ολόκληρη την γή υπάρχουν δύο μεγάλοι τάφοι: ο Τάφος του Χριστού και ο Τάφος της Παναγίας. Και οι δύο είναι κενοί. Ολοι οι άλλοι τάφοι είναι γεμάτοι με γυμνά οστά. Οι δύο πρώτοι κενοί-άδειοι τάφοι είναι η μεγαλύτερη μαρτυρία για την νίκη του θανάτου και την κοινή ανάσταση των ανθρώπων. Τό θάνατο της Θεοτόκου η εκκλησία τον ονόμασε κόιμηση. Είναι ο πρώτος θάνατος που ονομάστηκε έτσι. Διότι η εκκλησία στο πρόσωπο της Θεοτόκου είδε να εφαρμόζεται απόλυτα ο λόγος του Κυρίου για τον θάνατο σαν ύπνο. Το ότι ο θάνατος της Θεοτόκου ήταν κοίμηση και ύπνος το απέδειξε πρώτη η ίδια, με το χαρούμενο τρόπο που το υποδέχθηκε. Εκείνο όμως που κυρίως μαρτυρεί ότι ο θάνατος της Παναγίας ήταν απλή κοίμηση είναι η ένδοξη μετάσταση του σώματος της στον ουρανό τρεις ημέρες μετά τον θανατό της. Κατά την παράδοση και την διδασκαλία πολλών εκκλησιαστικών συγγραφέων δύο θαυμαστά και παράδοξα γεγονότα ακολούθησαν την κοίμηση της Θεοτόκου. Πρώτον οτι το σώμα της Παναγίας δεν γνώρισε την φθορά του τάφου και δεύτερον ότι την Τρίτη ημέρα μετά το χωρισμό του απο το Πνεύμα, το πανάγιο σώμα της μετέστη, μεταφέρθηκε δηλαδή στον ουρανό, αφου ενώθηκε με την ψυχή της Θεοτόκου.
      Η Ανάσταση του Χριστού νίκησε όχι μόνο τον θάνατο αλλά και την φθορά του ανθρωπίνου σώματος. Η αφθαρσία του θεομητορικού σώματος είναι καρπός της αναστάσεως του Χριστού και συνέπεια της παναγίας ζωής της Θεοτόκου. Το σώμα εκείνο που έγινε θρόνος της θεότητας και δοχείο των χαρισμάτων του Αγίου Πνεύματος. Δεν ήταν δυνατό να νικηθεί απο την φθορά του τάφου. Το πρωτοφανές αυτό γεγονός που πραγματοποιήθηκε στο σώμα της Παναγίας, καθιερώθηκε έπειτα και για ορισμένους αγίους, τα σώματα των οποίων μένουν άφθορα και άθικτα στον χρόνο. Ο Χριστός όμως στην Μητέρα του θέλησε να προσφέρει κάτι περισσότερο από την αφθαρσία του σώματος, που όπως είπαμε, θα ήταν πια δώρο και για πολλούς άλλους αγίους. Στην Μητέρα του και ιδιαίτερα στο σώμα της που του δάνεισε την ανθρώπινη φύση Του, ο Κύριος επεφύλασσε μια μεγαλύτερη δωρεά : την μετάσταση!.. Η Ορθοδοξία χρησιμοποιεί τον όρο Ανάσταση για την περίπτωση του Χριστού και τον όρο Μετάσταση για την περίπτωση της Παναγίας, επομένως υπάρχει καποία διαφορά, πρόκειται περί της μετάστασης της Θεοτόκου απο τον κόσμο , στην αιωνιότητα, απο την εκκλησία στην Βασιλεία των Ουρανών. Η μετάσταση τοποθετεί την Παναγία στον καιρό της έσχατης κρίσεως κατα της δευτέρας παρουσίας. Δηλαδή είναι ο μοναδικός άνθρωπος που ζεί πρωτος την κοινή ανάσταση όλων των ανθρώπων μετά την κρίση. Η Παναγία έμμελε να είναι και πρώτη στην Ανάσταση. "Οι νεκροί αναστήσονται πρώτον". Η Μετάσταση της Θεοτόκου συνδέεται και με τον δοξασμό της στον ουρανό. Ο Δαυίδ θεωρώντας την ιεραρχική θέση του ανθρώπου μέσα στην δημιουργία έλεγε: Κύριε έπλασες τον άνθρωπο λίγο κατώτερο απο τους αγγέλους... Τώρα όμως με την μετάσταση της Παναγίας και την τιμητική ύψωση της πάνω απο τους αγγέλους η δημιουργική ιεραρχία αλλάζει. Ο Θεός δημιούργησε ένα καινούργιο δημιούργημα που είναι ανώτερο των αγγέλων. Είναι η τιμιωτέρα των Χερουβίμ και ενδοξότερα ασύγκριτως τωνΣεραφείμ. Της δόθηκε θρόνος Βασιλικός και εκπληρώθηκε κατα γράμμα η προφητική ρήση του Δαυίδ ''παρέστη η Βασίλλισα εκ δεξιών σου''.
      Την βασιλική θέση της Παναγίας στην ζώη της εκκλησίας την βλέπουμε παντού. Στην λατρεία, όπου δεν υπάρχει ακολουθία χωρίς αναφορά στο πρόσωπο της. Στην εικονογραφία όπου υπάρχει παντού στο ναό το πρόσωπο της σε κεντρική θέση. Ο δοξασμός της Παναγίας στην ορθόδοξη εκκλησία είναι ζωντανός και αδιάκοπος. Η προσευχή της εκκλησίας βασίζεται κύριως στις πρεσβείες της Παναγίας. Η Ωδή της Θεοτόκου δεσπόζει στην λατρεία της. Οι γιορτές της Παναγίας στολίζουν το ετήσιο στεφάνι του εκκλησιαστικού εορτολογίου. Η Θεοτόκος τιμάται και δοξάζεται σήμερα στον ουρανό και γη ως η Βασίλισσα του κόσμου. Σ' αυτήν την Μητέρα και Κυρία μας ας στείλουμε και εμείς τις προσευχές μας επαναλαμβάνοντας έναν ύμνο απο την σημερινή ημέρα της κοιμήσεως και μεταστάσεώς της : Χαίρε Παντάνασσα Πανύμνητε,Μήτερ Χριστού του Θεού,Χαίρε Βασίλισσα των αγγέλων,Δέσποινα του κόσμουΧαίρε των προφήτων το κήρυγμα,πατριαρχών η δόξαΧαίρε άσπιλε,αμόλυντε,άφθορε ΠαναγίαΧαίρε η των απηλπισμένων η ελπίς και των πολεμουμένων η βοήθειαΧαίρε Κεχαριτωμένη,μετά σου ο Κύριος και δια σου μεθ'ημώνΧαίρε Μαρία Κυρία παντών ημών,χαίρε μήτερ της ζωήςΧαίρε παράδεισε αγιότατε.Χαίρε νύμφη ανύμφευτεΧαίρε αγία αγίων μείζων ,χαίρε νύμφη ανύμγευτεΠαναγία,Παρθένε επάκουσον της φωνής του αχρείου ικετού σου,στεναγμούς της καρδίας πρόσφερε ιν σοι αεννάως ευόδωσον Δέσποινα.Παναγία Παρθένε Θεόνυμφε την οικτράν λειτουργίαν μου δέξαι και Θεώ ευσπλάγχνω προσάγαγε όπως χαίρων δοξάζω Πανάμωμε